Δευτέρα, 9 Φεβρουαρίου 2009

Η σχἐση μας ( αγάπης; ευθύνης;) με τον τόπο μας


Μια μικρή, πρόχειρη έρευνα επιχειρήσαμε σ' ένα τμήμα της Γ΄Λυκείου, στο πλαίσιο του μαθήματος του Επιταφίου.
Εκεί, ο Περικλής, θέλοντας να πλέξει το εγκώμιο των πρώτων νεκρών του πελοποννησιακού πολέμου, εκθειάζει συνειδητά το μεγαλείο της πόλης που τους ανάθρεψε και τους γαλούχησε με αξίες.
Αυτό στάθηκε η αφορμή για να συζητήσουμε τη σχέση του πολίτη με την πόλη του τότε, σε άλλες εποχές και σήμερα, η αφορμή για να μιλήσουμε γι'αυτά που μας ενοχλούν και γι'αυτά που θα μπορούσαμε να κάνουμε.
Δόθηκε και ένα ερωτηματολόγιο, αρκετά πρόχειρα συνθεμένο, βέβαια, αλλά και αρκετό, για να φανερώσει κάποιες τάσεις.



Το ερωτηματολόγιο είχε τις παρακάτω ερωτήσεις:
Θεωρείς ότι ο τόπος σου διέρχεται περίοδο κρίσης των θεσμών;
α. Όχι.
β. Σε ένα μικρό βαθμό
γ. Σε μεγάλο βαθμό.

Συμπλήρωσε τα σημαντικότερα προβλήματα, κατά τη γνώμη σου, που απασχολούν στις μέρες μας την ελληνική κοινωνία.
α.________________________________________
β. ________________________________________
γ. ________________________________________
δ. ________________________________________


Σημείωσε 1-2 πράγματα που θα ήθελες να αλλάξουν απ' την καθημερινότητά σου
α__________________________________________
β__________________________________________

4. Ποιος ελπίζεις πως μπορεί περισσότερο να βοηθήσει στην αντιμετώπιση των σημερινών κοινωνικών προβλημάτων; ( μπορείς να κυκλώσεις ένα ή δύο)
α. Στην κυβέρνηση
β. Στα κόμματα
γ. Στην Εκκλησία
δ. Στην Εκπαίδευση
ε. Στα άτομα
στ (άλλο - γράψε ποιο)


5. Πώς κρίνεις τη συμμετοχή των πολιτών στα κοινά, στην πόλη/χώρα που ζεις;
α. Ανύπαρκτη
β. Ελάχιστη.
γ. Μέτρια
δ. Ικανοποιητική
ε. Πολύ ικανοποιητική.

6. Θα ήθελες να κάνεις κάτι εσύ προσωπικά, προκειμένου να βελτιωθεί κάτι στην πόλη/χώρα σου;
α. ναι
β. όχι

7. Πόσο θεωρείς τον εαυτό σου υπεύθυνο για τη βελτίωση της ποιότητας της καθημερινότητας;
α. Καθόλου
β. Ελάχιστα
γ. Λίγο
δ.Αρκετά
ε. Πολύ

Τα συμπεράσματα ήταν τα εξής:

Στην ερώτηση " Θεωρείς ότι ο τόπος σου διέρχεται περίοδο κρίσης των θεσμών;" σημαντικό είναι πως δεν υπήρξε κανείς που να απάντησε αρνητικά.
Όλοι πιστεύουν πως, είτε σε μικρό βαθμό ( 41%), είτε σε μεγάλο ( 59%), ο τόπος διέρχεται περίοδο κρίσης.

Και τι συνθέτει το τοπίο της κρίσης;
-Οικονομικά προβλήματα (10), ανεργία (5), μισθοί (4) , φτώχεια (2).
- παιδεία(10)
-προβλήματα κοινωνικά: εγκληματικότητα/ναρκωτικά(7), αποξένωση (7), ρατσισμός (1), μαζοποίηση (3), υπερκαταναλωτισμός (3), κρίση αξιών (2), απομάκρυνση απ' την παράδοση (1).
- πολιτικά προβλήματα: δυσλειτουργία πολιτικών κομμάτων (4), αστυνόμευση (1), δυσλειτουργία θεσμών (1)
- τομέας υγείας (2)

Κι αυτά μπορεί να αναγνωρίζονται ως σημαντικότερα προβλήματα του τόπου, αλλά η καθημερινότητα των παιδιών πάσχει κυρίως από: έλλειψη ελεύθερου χρόνου ( 11), ένα κακό εκπαιδευτικό σύστημα (10) και από το πιεστικό καθημερινό πρόγραμμα (6). Ελάχιστα μετρούν άλλοι παράγοντες ( όπως: ακρίβεια, ισότητα, ασφάλεια (από 1) ) στην καθημερινότητα των μαθητών.

Στην ερώτηση τη σχετική με το ποιος θα μπορούσε να βοηθήσει στην αντιμετώπιση των σημερινών κοινωνικών προβλημάτων αξιοσημείωτη είναι η έλλειψη εμπιστοσύνης σε φορείς. Ο ένας στους δύο απαντάει " στα άτομα"
( 51%), ενώ από τους φορείς σαφές προβάδισμα έχει η Εκπαίδευση
( 29%), ακολουθεί η κυβέρνηση ( 15%) και πολύ πιο πίσω τα κόμματα ( 5%).
Αξιοσημείωτο, επίσης, πως ούτε ένας μαθητής δε θεωρεί την Εκκλησία θεσμό που μπορεί να προσφέρει σ' αυτή την κατεύθυνση, παρόλο που το ερωτηματολόγιο έδινε τη δυνατότητα επιλογής δύο σημείων σ' αυτή την ερώτηση.

Στην ερώτηση: " Πώς κρίνεις τη συμμετοχή των πολιτών στα κοινά, στην πόλη/χώρα που ζεις;" μόνο ένας έκρινε τη συμμετοχή ικανοποιητική ( 4,5%)
Οι υπόλοιποι τη θεωρούν από ανύπαρκτη (4,5%) και ελάχιστη ( 54,6%) έως μέτρια (36,4%).

Στην ερώτηση " Θα ήθελες να κάνεις κάτι εσύ προσωπικά, προκειμένου να βελτιωθεί κάτι στην πόλη/χώρα σου; " υπήρξαν μόνο δύο "όχι" ( 9%) και είκοσι "ναι" ( 91%)

Τέλος, στην ερώτηση " Πόσο θεωρείς τον εαυτό σου υπεύθυνο για τη βελτίωση της ποιότητας της καθημερινότητας; " αποκλείστηκαν οι ακραίες τοποθετήσεις ( καθόλου/πολύ ), ενώ ένας στους δύο ( 50%) αναλαμβάνει " αρκετό" μερίδιο ευθύνης ( 50%). "Λίγο" απαντά το 32% και ελάχιστα μόνο το 18%.

Συμπερασματικά, βλέπουμε πως εντοπίζονται πολλά οικονομικά, κοινωνικά και πολιτικά προβλήματα, για την αντιμετώπιση των οποίων δεν υπάρχει μεγάλη εμπιστοσύνη σε φορείς και καθιερωμένους θεσμούς. Παρατηρείται, επίσης, η αδιαφορία των πολιτών για τα κοινά, ενώ δηλώνεται ευθαρσώς η επιθυμία προσωπικής συμμετοχής, προκειμένου να βελτιωθεί κάτι, αλλά και η ύπαρξη της ατομικής ευθύνης για τη βελτίωση της ποιότητας της καθημερινότητας.

Τα δικά σας;

9 σχόλια:

  1. Καθώς σάς διαβάζω, μουρμουρίζω το τραγούδι:
    "Φοβάμαι όλ' αυτά, που θα γίνουν για μένα, χωρίς εμένα"...

    Και καλημερίζω σας everybody! (τέλειο τα ιγκλέζικό μου εεε;)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Πολύ ενδιαφέρουσα η στατιστική αυτή έρευνα.. Δυστυχώς οι αριθμοί επιβεβαιώνουν υπαρκτά προβλήματά που όλοι έχουμε εντοπίσει..!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Π.Κ,
    Η επιθυμία των παιδιών, όπως είδες είναι να κάνουν. Σ'αυτό, λογικά οφείλουμε να τα βοηθήσουμε. Διαμορφώνοντας, αρχικά, ένα πλαίσιο ζωής "φιλικό", ας το πούμε, και προτείνοντάς τους τρόπους.
    Δύσκολα πράγματα, αλλά..."ότι αξίζει..."
    Χαιρετισμούς στην ωραία και μόνη.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. roadartist,

    Παρατήρησε πως, παρόλο που τα παιδιά θίγουν αυτά τα υπαρκτά προβλήματα που λες, στην ερώτηση τι θέλουν να αλλάξει από την καθημερινότητά τους, κανένα δεν αναφέρεται σ'αυτά, παρά όλα στην πίεση την καθημερινή ( είτε την ονομάζουν "έλλειψη ελεύθερου χρόνου", είτε "πανελλαδικές εξετάσεις", είτε "πρωινό ξύπνημα", είτε "εκπαιδευτικό σύστημα".
    Δε θα έπρεπε να προβληματίζει αυτό;
    Καλησπέρα.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Πολλαπλά σημαντική η έρευνά σου Διονύση:πρότυπη διδακτικά στο αποστεωμένο πρόγραμμα,ουσιαστική πολιτικά στο θολό παρόν.
    "Η κρίση θέλει αποβλάκωση", ιδιώτευση, μη συμμετοχή. Όμως η φωνή του Περικλή συνεχίζει να λέει ότι αυτός που δεν μετέχει στα πολιτικά δεν είναι φιλήσυχος, αλλά άχρηστος.
    Αλλά η συμμετοχή κρίνεται:

    1. Ο Περικλής ήταν "διαφανώς αδωροδόκητος". Μήπως κάτι λένε αυτές οι δύο λέξεις αντίθετο προς τις λέξεις Ζίμενς, Βατοπέδιο;Γιατί άραγε ο Πλάτωνας στην Πολιτεία λέει ότι οι άνθρωποι με ηθικό φρόνημα ούτε για χρήματα ούτε για τιμές θέλουν να ασκήσουν πολιτική εξουσία;

    2.Επίσης ο Αισχύλος στις Ικέτιδες λέει, "κι ο λαός, η πηγή της εξουσίας στην πόλη, προνοητική ηγεσία που νοιάζεται για το κοινό καλό, ας φυλάσσει σταθερά τις αξίες". Μήπως αυτό κάτι λέει σε 'μας τους πολίτες που ρίχνουμε την ψήφο μας με μεροληπτικά ή ρουσφετολογικά κριτήρια; Μήπως παράλληλα ορίζει και κάποιο χέος;

    Και για να αφήσω τις αρχαίες φωνές που μου δημιουργούν τωρινές απορίες, έρχομαι σε μια σύγχρονη.
    Η συμμετοχή τιμωρείται; Χθες ο Π.Μπουκάλας στην Καθημερινή σε άρθρο με τίτλο "Η ισοτιμία στη δακρυγόνο δημοκρατία μας" διαπιστώνει "όλοι έχουν λάβει το μερίδιό τους στο ξύλο και στο χημικό: μαθητές, φοιτητές, εργάτες, αγρότες, συνταξιούχοι, γερόντισσες που τυχαίνει να περνούν κοντά από κάποια συγκέντρωση, μετανάστες"

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. Μπορώ να πω πως ζηλεύω το κλίμα του σχολείου σας, Διονύση;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  7. Γιώργο,

    Ναι. Και, όπως έλεγα και στη roadartist, τα παιδιά σε ένα ποσοστό 91% απάντησαν πως θέλουν να κάνουν κάτι, ώστε να βελτιωθεί κάπως, όσο, η γενικότερη κατάσταση.

    Αυτή την καταγραφή που δείχνει επιθυμία για συμμετοχή, που δείχνει ετοιμότητα, πρέπει να την έχουμε σοβαρά υπόψη μας. Και την ετοιμότητα αυτή οφείλουμε από το πόστο μας να μην την αφήνουμε να φθίνει.

    Κι επιτέλους, αυτά τα αρχαία, αυτά που σημειώνεις στο σχόλιό σου, χρειάζεται να ακούγονται και να ζυγίζονται με τα σημερινά μας. Υπάρχει τέτοιος πλούτος, τόση "φλέβα που φτάνει στην καρδιά της άνοιξης", που λέει κι ο Ρίτσος. Χαίρομαι πολύ που τον έχεις και τον προσφέρεις. ( Κι εδώ Ρίτσος: "Α, να 'σουν ήλιος, να χαρίζεις φως"...)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  8. Θερσίτη,
    Όλα είναι θέμα...μάρκετινγκ, μην πιστεύεις τίποτα. Σιγά μην αφήσουμε το σπίτι μας να πέσει να μας πλακώσει...
    Τις σκιώδεις πτυχές στη..σκιά! :-)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  9. Αυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από έναν διαχειριστή ιστολογίου.

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Το ιστολόγιό μας στοχεύει στη συμμετοχή, τη συζήτηση, την ανταλλαγή, την έκφραση απόψεων και ιδεών, γι' αυτό και τα σχόλιά σας είναι κάτι παραπάνω από ευπρόσδεκτα:-)