Τρίτη, 28 Απριλίου 2009

"...και τότε είναι μια λέξη αληθινή, σαν επιμένει στη συνάντηση"

video
Πίσω από απλά πράγματα κρύβομαι, για να με βρείτε·
αν δε με βρείτε, θα βρείτε τα πράγματα,
θ’ αγγίξετε εκείνα που άγγιξε το χέρι μου,
θα σμίξουν τα χνάρια των χεριών μας.

Η κάθε λέξη είναι μια έξοδος
για μια συνάντηση, πολλές φορές ματαιωμένη,
και τότε είναι μια λέξη αληθινή, σαν επιμένει στη συνάντηση.
«Το νόημα της απλότητας», 1-4, 9-11. Παρενθέσεις (1946-1947). Ποιήματα, Β´. Εκδόσεις «Κέδρος», 1961. 453.


Στην αναζήτηση της «συνάντησης», τα παιδιά του Α3 διάβασαν ποιήματα του Γιάννη Ρίτσου και διάλεξαν στίχους . Να οι επιλογές τους:
Όταν έχει φεγγάρι μεγαλώνουν οι σκιές μες στο σπίτι,
αόρατα χέρια τραβούν τις κουρτίνες ,
ένα δάχτυλο αχνό γράφει στη σκόνη του πιάνου
λησμονημένα λόγια - δε θέλω να τ΄ακούσω. Σώπα.
( Η Σονάτα του Σεληνόφωτος)
Χ.Κ

Θα καθήσουμε λίγο στο πεζούλι , πάνω στο ύψωμα,
κι όπως θα μας φυσάει ο ανοιξιάτικος αέρας
μπορεί να φανταστούμε κιόλας πως θα πετάξουμε.
( Η Σονάτα του Σεληνόφωτος)
Η.Μ.

…Ωστόσο –ποιος ξέρει-
Ίσως εκεί που κάποιος αντιστέκεται χωρίς ελπίδα, ίσως εκεί να αρχίζει η ανθρώπινη ιστορία , που λέμε, κι η ομορφιά του ανθρώπου…
(Eλένη)
Ανώνυμο

Οι ωραίοι οι μόνοι οι ανυπεράσπιστοι
οι σιωπηλοί οι περήφανοι
αυτοί που ερωτεύονται τ΄αγάλματα.
(Μετάγγιση)
Δαμιανός Κουτσελένκο


Η αυθάδεια του φωτός
κηλιδώνει το δάκρυ μου
……
Οι αγαπημένοι μου νεκροί
με ανάστησαν
για να τους κλαίω.
(Το τραγούδι της αδελφής μου)
Ανώνυμο

Αδελφή μου σου ΄χα τάξει
να σου φέρω τ΄αθάνατο νερό
Σου ΄χα τάξει να ρίξω τον ήλιο
στην ποδιά σου.
Τώρα κραυγάζεις:

“Αδελφέ μου κρυώνω
πού ΄ναι ο ήλιος
Να ζεστάνω τα χέρια μου;”
(Το τραγούδι της αδελφής μου)
Αγγελική Κροντηρά



Α, ποιος θα φράξει τότες τη μπασιά και ποιο σπαθί θα κόψει το κουράγιο
και ποιο κλειδί θα σου κλειδώσει την καρδιά που με τα δυο θυρόφυλλά της διάπλατα
κοιτάει του Θεού τ΄ αστροπερίχυτα περβόλια;
(Ρωμιοσύνη)
Μ.Κ.
Το ψωμί σώθηκε, τα βόλια σώθηκαν ,
τώρα γεμίζουν τα κανόνια τους μόνο με την καρδιά τους
(Ρωμιοσύνη)
Δ.Κ.



Είπες:
ένα καράβι
γραμμένο με κιμωλία
στη μέσα πόρτα της φυλακής .

Τον ξεγελάς το θάνατο;
Δεν τον ξεγελάς.
(Ημερολόγιο εξορίας ΙΙΙ)
Δημήτρης Παντελάκης.

Όταν οι άνθρωποι έγιναν μουγγοί, τότε κατάλαβες
πως είχαν μάθει πια την αλήθεια, ή, τουλάχιστον,
Είχαν εγγίσει εκείνη την κρυφή περηφάνια
να μην επαναλαμβάνουν το αποστηθισμένο ψεύδος.
(Σιωπή)
Θοδωρής Μαρινόπουλος.

…..Κι άντε να βρεις μες στα βαθιά πηγάδια
το μυστικό των πεθαμένων που ακουμπάνε το λιγνό τους σβέρκο
(Θρύλοι)
Σ.Μ.

Η πέτρα θα γυρίσει, θα ξαναβρεί την πέτρα.
χρόνια με τις φραγκοσυκιές, με κομμένες κουβέντες.
καθυστερούν τα καράβια. ο καπνός πλάι στο φανοστάτη.
(Επίγνωση)
Βαγγέλης Κουνέλλας.

Συντηρεί την οργή της με την ένταση της ίδιας της φωνής της –
….. θαρρώ πως φοβάται την εκπλήρωση της τιμωρίας, μη και δεν της μείνει τίποτα…
(Ορέστης)
Ανώνυμο

Σαν να μετακινούσε τρία τέσσερα αστέρια στο μέτωπο του κόσμου,
σαν να ΄βαζε να φιληθούν δυο μαργαρίτες πλάι στην κρήνη
ή σαν να κοίταζε με τόλμη στοργική δύο σκυλιά
να κάνουν έρωτα καταμεσίς του σκονισμένου δρόμου
(Ορέστης)
Κώστας Λιαπάτης.

Λίγο ψωμάκι ζήτησες και σου ΄δωκαν μαχαίρι
Τον ίδρωτά σου ζήτησες και σου ΄κοψαν το χέρι.
(Επιτάφιος)
Ανώνυμο

Γλυκέ μου, εσύ δε χάθηκες, μέσα στις φλέβες μου είσαι
Γιε μου στις φλέβες ολουνών, έμπα βαθιά και ζήσε
…………………….
Kι ο ήλιος αργός θα καρτερά στα μάτια σου να φέξει
(Επιτάφιος)
Λ.Π
Α.ΤΑΣΣΟΣ

Η τσάντα του δικηγόρου αφημένη στο πάτωμα
Τα γάντια της πυγμαχίας στην κρεμάστρα. Ο φρουρός
είχε γυρίσει κόντρα στο φεγγάρι ν΄ανάψει το τσιγάρο του.
Ύστερα μπήκαν οι τρεις διαρρήκτες με το σάκο
Δε γύρισαν το διακόπτη. Εγώ είχα προφτάσει
κι είχα ρίξει τα κλειδιά στο πηγάδι
(Μεσάνυχτα)
Θάνος Μπούργος.



…σ΄ένα φέγγος διπλό, από ανταύγεια σ΄ανταύγεια, υδάτινο, - το αναθυμάμαι
από τα παιδικά μου χρόνια – αυτό μου μένει ασκίαστο-
υδάτινο φέγγος, λεπταίσθητο, ουδέτερο – μια αοριστία.
(Ορέστης)
Θέμης Λεκάκης.



Σάββατο, 25 Απριλίου 2009

26 Απριλίου 1986 - 23 χρόνια μετά.....



Είναι 26 Απριλίου του 1986, όταν γίνεται το το πυρηνικό ατύχημα στον αντιδραστήρα Νο. 4 του Πυρηνικού Σταθμού Παραγωγής Ενέργειας του Τσερνόμπιλ της Σοβιετικής Ένωσης, ο οποίος σήμερα βρίσκεται σε εδάφη της Ουκρανίας.

Αιτία, το ανθρώπινο λάθος...

Το ατύχημα ήταν της τάξης του μέγιστου προβλεπόμενου ατυχήματος στην Διεθνή Κλίμακα Πυρηνικών Συμβάντων, διατάραξε σοβαρότατα τις οικονομικές και κοινωνικές συνθήκες που επικρατούσαν στις γύρω περιοχές και είχε σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον και στην υγεία.
Πέθαναν επιτόπου δυο από τους εργάτες του σταθμού.


Η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας έχει εκτιμήσει ότι η συνολική ακτινοβολία που έχει εκλυθεί ήταν 200 φορές μεγαλύτερη από αυτή που απελευθερώθηκε συνολικά από τις ατομικές βόμβες στη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι.
Περίπου 350.000 άνθρωποι απομακρύνθηκαν από τις εστίες τους που μολύνθηκαν από ραδιενέργεια. Εντούτοις, 9500 άτομα ζουν ακόμα στις ζώνες υποχρεωτικής εκκένωσης.
Γύρω στα 7.000.000 άνθρωποι εισπράττουν επιδόματα, συντάξεις και υγειονομική ασφάλιση ως πληγέντα από το Τσέρνομπιλ
Η συνολική οικονομική καταστροφή στην Ουκρανία μόνο υπολογίζεται να υπερβεί
τα 165 εκατ. Ευρώ μέχρι το 2015
Ανεξάρτητοι επιστήμονες υπολογίζουν ότι συνολικά 30.000-60.000 άτομα θα πεθάνουν από καρκίνους λόγω του ατυχήματος στο Τσέρνομπιλ
Ο αριθμός των ανθρώπων που διαγνώσθηκαν ως μόνιμα ανάπηροι από το ατύχημα (και τα παιδιά τους) αυξήθηκε από 200 το 1991 σε 64.500 το 1997 και σε πάνω από 91.000 το 2001.


Στην Μ. Βρετανία, πάνω από 2.500 χιλιόμετρα από την πηγή της καταστροφής, 374 κτηνοτροφικές φάρμες με 200.000 πρόβατα ακόμα υφίστανται περιορισμούς λόγω ραδιενεργού μόλυνσης από το ατύχημα στην Ουκρανία. Οι μολυσμένες περιοχές στην Μ. Βρετανία καλύπτουν μια έκταση 750 τετραγ. χιλιομέτρων.


Σε ορισμένες περιοχές της Γερμανίας, Αυστρίας, Ιταλίας, Σουηδίας, Φινλανδίας, Λιθουανίας και Πολωνίας, τα άγρια θηράματα (συμπεριλαμβανομένων του αγριόχοιρου και του ελαφιού), τα άγρια μανιτάρια, βατόμουρα και σαρκοφάγα ψάρια των λιμνών ακόμα έχουν επίπεδα μόλυνσης από Καίσιο-136 μερικών χιλιάδων Μπεκερέλ ανά κιλό.

Η καταστροφή του Τσέρνομπιλ συνεχίζεται και κανένας ακόμα δεν γνωρίζει την πραγματική έκταση της καταστροφής σε ανθρώπους και περιβάλλον. Αλλά ξέρουμε όμως αρκετά ώστε να πούμε πως κανένας δεν μπορεί να αποδεχτεί ακόμα και το παραμικρό ρίσκο του να ξανασυμβεί αυτό ξανά!
Στοιχεία από την Έκθεση των Ευρωπαίων Πράσινων “The Nuclear Endgame”


Οι επιπτώσεις στην Τέχνη και η εξοικείωση με μια ζωή με ραδιενέργεια ,
μια άλλη προσέγγιση

γκράφφιτι από δρόμο στη Ρωσία
εμφανίστηκε λίγους μήνες μετά το άτύχημα

Η ραδιενέργεια που απελευθερώθηκε από τον αντιδραστήρα 4 του Τσερνομπίλ επηρέασε ιδιαίτερα ορισμένες απομακρυσμένες περιοχές της νότιας Λευκορωσίας και της βόρειας Ουκρανίας, που διατηρούσαν έως τότε τη δική τους κουλτούρα, τα δικά τους ήθη και έθιμα.

Πολλά στοιχεία αυτής της παράδοσης -πίνακες με απεικονίσεις της καθημερινής ζωής, πήλινα σκεύη κα γεωργικός εξοπλισμός από ξύλο- μπορεί να τα δει πλέον κανείς μόνο στα μουσεία των μεγάλων πόλεων των δύο χωρών, αφού η ζωή στις περιοχές αυτές έχει πλέον «σβήσει».

Η εμπειρία του Τσερνομπίλ, αυτή η καταστροφή κοσμικού μεγέθους, όπως την περιέγραψε η Λευκορωσίδα συγγραφέας Σβετλάνα Αλεξίγεβιτς, απασχόλησε στο πέρασμα των χρόνων πολλούς συγγραφείς, ζωγράφους και παραγωγούς ταινιών που θέλησαν να αποτυπώσουν το δράμα. Πίνακες με εικόνες της καταστροφής φιλοξενούνται έως σήμερα, για παράδειγμα, στο Μουσείο του Τσερνομπίλ, στο Κίεβο.

Εκτός από τις περιχές που ερήμωσαν, υπάρχουν κι εκείνες που οι άνθρωποι πρέπει να συνεχίσουν να ζουν με τη ραδιενέργεια.

Στο πλαίσιο ενός πιλοτικού προγράμματος, χρηματοδοτούμενου από την Ευρωπαϊκή Ένωση, που φέρει την ονομασία «Ethos», ομάδες ψυχολόγων, κοινωνιολόγων, ειδικών στη διαχείριση κινδύνου, στο περιβάλλον και σε αγροτικά ζητήματα, εργάζονται από κοινού με τους κατοίκους των πληγέντων περιοχών και αναπτύσσουν στρατηγικές διαχείρισης της καθημερινής ζωής.

Οι κάτοικοι των συγκεκριμένων περιοχών διδάσκονται -μεταξύ άλλων- πώς να εκτρέφουν οικόσιτα ζώα και να ετοιμάζουν φαγητό με όσο το δυνατό χαμηλότερα ποσοστά ραδιενέργειας, μαθαίνοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο να ζουν με τις επιπτώσεις της πυρηνικής καταστροφής του Τσερνομπίλ.




Τι συμβαίνει όμως γύρω μας, σχετικά με τα εργοστάσια
πυρηνικής ενέργειας;;

Ας ενημερωθούμε για τα επιχειρήματα
"υπέρ" 'η "κατά" της χρήσης πυρηνικής ενέργειας.
Το blogg του σχολείου μας θα συμβάλλει σε αυτό, σύντομα.

Πέμπτη, 23 Απριλίου 2009

Σχόλιο για την επιστροφή - με τη συνδρομή του βιβλίου του Σωτήρη Δημητρίου " Σαν το λίγο το νερό"(εκδ. Ελληνικά γράμματα)



Επιστρέψαμε οι περισσότεροι από τις πασχαλινές μας εξορμήσεις. Πέρα από τα άλλα, ένα είναι σίγουρο. Βρεθήκαμε πιο κοντά στη φύση. Και οι περισσότεροι, υποθέτω, θα αισθανθήκαμε καθαρτήρια την επαφή μαζί της. Δύσκολα θα αποφύγαμε τις συγκρίσεις, τις σκέψεις και τα διλήμματα, τις συζητήσεις του τύπου"θα μπορούσες να ζήσεις για πάντα εδώ;" κλπ.
Συνέπεσε να διαβάζω τις μέρες αυτές το τελευταίο βιβλίο του ηπειρώτη
Σωτήρη Δημητρίου " Σαν το λίγο το νερό".
Στο βιβλίο αυτό αφηγητής είναι η…ψυχή ενός ανθρώπου που έζησε τη ζωή του από τα μέσα του προηγούμενου αιώνα μέχρι τις μέρες μας, πρώτα σ' ένα ηπειρώτικο χωριό και μετά στην πρωτεύουσα, και που τώρα, μετά θάνατον, ίπταται, παρατηρεί, θυμάται, σχολιάζει. Έτσι, ένα πολύ μεγάλο μέρος του βιβλίου αφιερώνεται στην αντιπαραβολή του "χωριανικού τρόπου ζωής" και του τρόπου της ζωής στη μεγαλούπολη των αρχών του 21ου αιώνα.
Με μια γλώσσα ζωντανή, ρέουσα, λαγαρή, ολόδροση, χαρακτηριστικό άλλωστε του συγγραφέα κι από τα προηγούμενά του βιβλία, εκθειάζεται, υμνείται - με κάποια ίσως υπερβολή κιόλας - ο πρώτος, καταδικάζεται ο δεύτερος. Ανάμεσα στην αντιπαραβολή αυτή, εμφανίζονται και οι αιτίες της έκπτωσης του "χωριανικού τρόπου" των ανθρώπων στην απροσωπία των πόλεων: η εθνική παιδεία, η αστυφιλία, ο καταναλωτισμός, η παγκοσμιοποίηση.

Λίγα αποσπάσματα παραθέτουμε εδώ, από το πρώτο κυρίως κομμάτι, τη ζωή του χωριού τα παλιότερα χρόνια, στιγμές απ' αυτή και κρίσεις γι'αυτή. Σε επόμενη ανάρτηση επιφυλασσόμαστε να συμπληρώσουμε και για το δεύτερο - τις όψεις του σύγχρονου τρόπου ζωής.

" Τα πιο πολλά πράγματα - με δυσκολία βέβαια - τα έφτιαχναν μόνοι τους. Αλλά αυτή η δυσκολία τούς έμαθε να ξεχωρίζουν το σημαντικό και το απαραίτητο και ενστάλαζε στα αντικείμενα αφοσιωμένον χρόνο"


"Τα σπίτια τους παιγνιωδώς ενταγμένα στην φύση -με υλικά παρμένα απ' τον περίγυρο- δεν την επισκίαζαν(…)Το σπίτι τους ήταν ως μέγεθος στην ανθρώπινη κλίμακα. Σπίτι όσο χωρείς και χωράφι όσο θωρείς, έλεγαν. Εντούτοις είχαν απλοχώρια και γιατί δεν είχαν περίσσια πράγματα και γιατί τα πρόσωπα εγκολπώνονταν το ένα το άλλο, δεν προσέκρουαν ακόμα οι ατομικότητες."


"Ούτε έπασχαν οι χωριανικοί άνθρωποι από αχορτασιά. Σαν να ήξεραν ότι η κατώτερη σχέση που μπορούμε να έχουμε με την φύση είναι η επιθυμία χρησιμοποίησής της.(…)Κάλλια να ξέρεις πέρι να'χεις, λέγανε για τα ιδιωτικά πλούτη. Όμως ήταν μεγάλη τιμή και όνειρο ζωής να φτιάξουν το λαμπρό σχολείο στο χωριό τους ή την ευείδωτη εκκλησία."

"Αλλά και η γιορτή με το καθημερινό, η ανάπαυλα με τον κάματο, το σύνηθες με το ιδιαίτερο, αποτελούσαν μια αρραγή ολότητα. Δεν ήταν διακριτή καμιά όψη της ζωής, αλλά όλες χωνεμένες η μια στην άλλη. Δεν δούλευαν, ούτε αναπαυόντουσαν, απλώς ζούσαν."

"Φαίνεται πως η εξωτερική στέρηση -στέρηση με το χυδαίο νόημα του ακόρεστου ατομιστή- η εξωτερική δυσκολία εν πάση περιπτώσει, συμβάδιζε με την εσωτερική ευδία. Ξεσουμπέκιαστη ζωή, όπως έλεγαν για την απουσία του άγχους"


Αυτός ο χωριανικός τρόπος εκπίπτει, κατά το συγγραφέα, με την παγίωση του νεοελληνικού κράτους και μέσα από την εθνική εκπαίδευση, καθώς γλώσσα και τρόπος ζωής πάνε μαζί:

"Με την παγίωση του νεοελληνικού κράτους τα χωριά σιγά-σιγά έπαψαν να δημιουργούν πολιτισμό. Κατ' αρχάς με την εθνική εκπαίδευση η οποία περιφρόνησε βαθύτατα την μητρική γλώσσα και τους γλωσσικούς τρόπους των χωρικών. Δεν φυτεύει η εκπαίδευση λέξεις· μάλλον ξεριζώνει αυτές που φυτεύει η ζωή.(…) Η ξένη -κατ' ουσίαν- γλώσσα των σχολείων μάρανε σιγά - σιγά τον ανθοβολώνα της αβίαστης γλωσσικής παραγωγής.(…) Στις πόλεις η γλώσσα, στερούμενη τις πηγές της, ρήχυνε. Ρηχή γλώσσα -κι ας είχε όση έκταση ήθελαν με την επίκτητη γνώση της εκπαιδεύσεως- σήμαινε και επισφαλή ψυχική και διανοητική υγεία -δεν υπήρχε γνήσια αντιστοιχία συναισθήματος, σκέψεως και εκφοράς- σήμαινε και λησμονιά των τρόπων τους, σήμαινε και λιγότερα αναχώματα προς τη χειραγώγηση, σήμαινε λιγότερο παιχνίδι και νοστιμιά στην κύρια ψυχαγωγία του ανθρώπου που είναι ο γλωσσικός τρόπος του άλλου, σήμαινε λιγότερες διηγήσεις και λιγότερη διάθεση γι' αυτές, σήμαινε τέλος φτενότερο στρώμα ψυχικής υποδοχής της ζωής."

Η ανάγνωση του βιβλίου του Δημητρίου, λοιπόν, αυτές τις μέρες που συνομιλήσαμε με τη φύση, έθρεψε τη νοσταλγία για ό,τι λησμονούμε ζώντας στις πόλεις, επίμονα μας κράτησε κοντά σε αξίες που τείνουμε να παραγνωρίζουμε, έπαιξε με τη μελαγχολία της επιστροφής στο άστυ.

Εσείς; Μπλέξατε στην περιπέτεια ανάλογων συγκρίσεων; Τι έδειξε η ζυγαριά σας;

Δευτέρα, 20 Απριλίου 2009

oι νεραντζιές της Καλλιθέας

για όσους μείναμε εδώ,
αλλά και για τους ταξιδιώτες
που επιστρέφουν όπου νάναι
για όλους τους φίλους....
αφιερωμένο ,

με τρυφεράδα και ευαισθησία
ένα κείμενο του Γιώργου Καρατζή….

"Σάββατο πρωί στους δρόμους της Καλλιθέας. Τροχοφόρα, άνθρωποι , φωνές, εξατμίσεις, και ξαφνικά αντιλαμβάνεσαι ένα γλυκό άρωμα να σκεπάζει όλα αυτά. Γυρνάς το βλέμμα και προσέχεις τις ανθισμένες νεραντζιές:
Κατάφορτες μ΄άνθια και μυρωδιές, πολλές στη σειρά.

Να΄βγουν και να περπατήσουν
σαν κορίτσια οι νεραντζιές
κι όλοι οι άντρες ν΄αγαπήσουν
μια και δυο και τρεις φορές
( Οδυσσέας Ελύτης , Τα Ρω του Έρωτα)



Μα τι θαύμα είναι αυτό, σκέφτεσαι. Ε, άνοιξη πια! Και θυμάσαι, και ταξιδεύεις….

Ανάμεσα Σύρο και Τζια
Μικρή φυτρώνει νεραντζιά
Η μικρή μου η κοπελιά….
Πόχει τις ρίζες στο βυθό
και τα κλαδιά στον ουρανό….
Μα΄χει τον ήλιο φορεσιά
Τα κύματα περπατηξιά.
( Οδυσσέας Ελύτης , Τα Ρω του Έρωτα)

Συνεχίζεις να περπατάς κι ονειρεύεσαι πια:

Να πέσω ν΄ αποκοιμηθώ, στη νεραντζιά ΄ποκάτω
Να πέφτουν τ΄ άνθια πάνω μου, τα ρόδα στην ποδιά μου.
(δημοτικό)

Συνέρχεσαι από τη μαγεία που σ΄ έχει παρασύρει ο έρωτας.
Σκέφτεσαι ότι για λίγο ακόμα θα κρατήσει ή άνθινη μυρωδιά…..


Νεραντζούλα φουντωμένη, πού ΄ναι τ΄ άνθια σου,
πού ΄ναι η πρώτη σου ομορφάδα, πού ΄ναι τα κάλλη σου;
(δημοτικό)


Ξέρεις όμως ότι θα δέσει καρπό το άνθος, και θα περιμένει ένα χέρι να το κόψει για ν΄ απελευθερώσει τα αιθέρια έλαια του ( Σωτήρης Δημητρίου, Τα οπωροφόρα της Αθήνας) ή να τον κάνει γλυκό κέρασμα φιλοξενίας, έδεσμα των μικρών και των μεγάλων, στόλισμα γιορτών, άρωμα και γεύση ανθρώπινης επαφής.



Και θέλεις να προλάβεις και να καταδικάσεις την εξολόθρευση των νεραντζιών που σε κάποιους δρόμους του κέντρου της Αθήνας σύγχρονοι φορείς και άρχοντες σχεδίασαν και εκτέλεσαν.

Γιατί θέλεις να γίνει η πόλη περιβόλι…"

Χρόνια Πολλά και πάντα Καλά σε όλους
Καλή Επιστροφή στους ταξιδιώτες

Πέμπτη, 16 Απριλίου 2009

"Κατά βάθος είμαι ζήτημα φωτός"


Είπες εδώ και χρόνια:

"Kατά βάθος είμαι ζήτημα φωτός."

Και τώρα ακόμη σαν ακουμπάς

στις φαρδιές ωμοπλάτες του ύπνου

ακόμη κι όταν σε ποντίζουν

στο ναρκωμένο στήθος του πελάγου

ψάχνεις γωνιές όπου το μαύρο

έχει τριφτεί και δεν αντέχει

αναζητάς ψηλαφητά τη λόγχη

την ορισμένη να τρυπήσει την καρδιά σου

για να την ανοίξει στο φως.


(Γιώργος Σεφέρης Τρία κρυφά ποιήματα/Πάνω σε μια χειμωνιάτικη ακτίνα, Δ΄)

αφιερωμένο σε όλους σας, με ευχές για άνοιξη και φως.


(Πιστός στο ανοιξιάτικο ραντεβού με τη φύση, αφήνω την εκλεκτή παρέα για μια βδομαδούλα)

Δευτέρα, 13 Απριλίου 2009

επίσκεψη στην "πόλη με τους τεράστιους σωλήνες"




Η μαθήτρια της Β τάξης του λυκείου μας, Βανέσα Μελικόκη, μας αφήνει να δούμε μέσα από τη δική της ματιά , το χώρο των διυλιστηρίων της εταιρείας «Ελληνικά Πετρέλαια» στον Ασπρόπυργο.


Ήταν Τρίτη 7 Απριλίου, 40 μαθητές και δυο καθηγητές, επιχειρήσαμε να ερευνήσουμε όψεις χημείας….




«Με ευχάριστη διάθεση και κάτω από το άγρυπνο βλέμμα της βιντεοκάμερας του κυρίου Λάη, ξεκινήσαμε οι μαθητές της θετικής τόσο της δευτέρας όσο και της τρίτης λυκείου με προορισμό τα διυλιστήρια του Ασπρόπυργου.
Μόλις φτάσαμε μας υποδέχτηκαν θερμά οι υπεύθυνοι των διυλιστηρίων με αποτέλεσμα να νιώσουμε άνετα και πολύ ευχάριστα.
Αρχικά, οι υπεύθυνοι μας εξήγησαν τη διαδικασία μετατροπής του αργού πετρελαίου σε διάφορα προϊόντα προβάλλοντας μας αντίστοιχα φωτογραφικό υλικό, στην αίθουσα εκδηλώσεων..
Και μετά η σημαντικότερη στιγμή της εκδρομής ήταν …το φαγητό!
(πλάκα).


Αφού ανακτήσαμε τις χαμένες μας δυνάμεις ήρθαμε σε οπτική επαφή με όσα ξέραμε θεωρητικά. Η επίσκεψη στο χώρο των διυλιστηρίων ήταν η κορύφωση της εκδρομής.
Ήταν σαν μια μεγάλη αυτάρκης πόλη με τεράστιους «σωλήνες» .Οι «σωλήνες» αυτοί ενώνονται με πολύπλοκο τρόπο ώστε να θεωρώ ήρωες όσους εργάζονται εκεί.
Η επίσκεψη αυτή τέλειωσε με επιτυχία δίνοντας μας την ευκαιρία να δούμε να παίρνουν μορφή όσα μαθαίνουμε μονάχα από τα βιβλία.»





Κυριακή, 12 Απριλίου 2009

«Κι έρχεται το δέντρο, το δέντρο της καταιγίδας..." (Π.Νερούντα)



Με αφορμή το πολύ ενδιαφέρον –όπως φαίνεται- αφιέρωμα στο Μίκη Θεοδωράκη από το κανάλι της Βουλής:
αποσπάσματα από το Canto General (ποίηση: Πάμπλο Νερούντα, μουσική: Μίκης Θεοδωράκης) κι ένα ποίημα του Γιάννη Ρίτσου για τον Πάμπλο Νερούντα.
video

VEGETACIONES

A LAS tierras sin nombres y sin números bajaba

el viento desde otros dominios,traía la lluvia hilos celestes,y el dios de los altares impregnados devolvía las flores y las vidas.En la fertilidad crecía el tiempo.

ΒΛΑΣΤΗΣΕΙΣ
ΣΤΑ χώματα, που δεν είχαν όνομα κι ούτε αριθμό
κατέβαινε ό άνεμος από κυριαρχίες άλλες.
Έφερνε η βροχή κλωστές ουράνιες,
και των κυοφορούντων βωμών ο υγρός θεός ξανάνοινε τα λούλοuδα και τις ζωές.
Μέσα στη γονιμότητα αυγάταινε ο καιρός.

Πάμπλο Νερούντα, Σαλβαδόρ Αλλιέντε

Το “Canto General”, το «Γενικό Άσμα», του Πάμπλο Νερούντα
-του μεγάλου χιλιανού ποιητή- είναι η ιστορία της Λατινικής Αμερικής ,ένας ύμνος στη φύση και τους ανθρώπους της, στους ήρωές της, στις επαναστάσεις, στους αγώνες ενάντια στην καταπίεση, την τυραννία, τις δικτατορίες.

video


LOS LIBERTADORES
Aquí viene el árbol, el árbol de la tormenta,
el árbol del pueblo.
De la tierra suben sus héroes
como las hojas por lα savia,y el viento estrella los follajes
de muched umbre rumorosa,
hasta que cae la semilla
del pan otra vez a la tierra....

ΟΙ ΕΛΕΥΘΕΡΩΤΕΣ
Κι έρχεται το δέντρο, το δέντρο της καταιγίδας, το δέντρο του λαού.
Απ’ τη γη ανεβαίνουν οι ήρωές του όπως τα φύλλα απ’ το χυμό
κι ο άνεμος θρύβει τα φυλλώματατης βουερής ανθρωποθάλασσας
ώσπου πέφτει στη γη ξανά.

video

Vienen los pajaros
(Pablo Neruda - Mikis Theodorakis)

Todo era vuelo en nuestra tierra.
Como gotas de sangre y plumas
los cardenales desangraban
el amanecer de Anahuac.
El tucan era una adorable
caja de frutas barnizadas,
el colibri guardσ las chispas
originales del relampago
y sus minusculas hogueras
ardνan en el aire inmσvil.


ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΤΑ ΠΟΥΛΙΑ

ΟΛΑ ήταν πέταγμα στη γη μας.
Σταγόνες αίμα και φτερό
οι καρδερίνες, αφαίμαζαν
τη χαραυγη το Ανάγουακ*.
Το τουκάν*, αξιολάτρευτο ήταν κουτί
με καλογυαλισμένα φρούτα.
Το κολιμπρί* διαιώνιζε τα πρωτεϊκά σπιθοβολήματα της αστραπής
κι οι μικρές πυρκαγιές του
φουντώναν στον ασάλευτο αγέρα.


Ανάγουακ: πόλη στο Μεξικό. Τουκάν:πουλί με πλατύ ράμφος σχεδόν όσο το σώμα του. Κολιβρί: Το μικρότερο πουλί του κόσμου. Στέκει πετώντας επί τόπου με φτερά χρωμάτων ουράνιου τόξου.




( απόσπασμα από το ποίημα του Γιάννη Ρίτσου:
"Στον Πάμπλο Νερούντα"
Καθυστερημένη απάντηση σ΄επιστολή του ανεπίδοτη)

Η απόδοση των στίχων στα ελληνικά , τα σχόλια και το ποίημα του Γιάννη Ρίτσου από: Νερούντα, Γενικό Άσμα/ ΚΑΝΤΟ ΧΕΝΕΡΑΛ, εισαγωγή, μετάφραση, εξηγητικά ΔΑΝΑΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΟΠΟΥΛΟΥ, εκδ.ΤΥΠΩΘΗΤΩ-ΓΙΩΡΓΟΣ ΔΑΡΔΑΝΟΣ

video


Από το κανάλι της Βουλής έχει προγραμματισθεί για τη Μεγάλη Πέμπτη, 16.04.09 στις 23:15:

Επιτάφιος (ποίηση Γιάννη Ρίτσου) /Δ/νση: Μίκης Θεοδωράκης. Η εκπομπή περιλαμβάνει επίσης συζήτηση μεταξύ Μίκη Θεοδωράκη και Γιάννη Ρίτσου.

Παρασκευή, 10 Απριλίου 2009

Η Αγγελική μάς γράφει για τη Stephenie Meyer

Αυτή τη φορά εκτέθηκα ανεπανόρθωτα: Όσο κι αν παρακολουθώ την εκδοτική κίνηση, τα βιβλία
της Stephenie Meyer,
μέχρι πολύ πρό τινος, μου διέφευγαν. Ώσπου άρχισα να βλέπω κάτι μαυροκόκκινα, χοντρά βιβλία στα χέρια των παιδιών - του Γ5, κυρίως..Ώσπου άρχισα να τα βλέπω μισοκρυμμένα κάτω από τα θρανία την ώρα που έκανα μάθημα. Ώσπου ρώτησα…
Με κοίταξαν περίπου σαν βαμπίρ, όταν τους δήλωσα πως αγνοώ τη Stephenie Meyer, την αμερικάνα συγγραφέα του νέου, μετά τον Harry Potter, εκδοτικού υπεργεγονότος, τη διάδοχο της Τζ. Ρόουλινγκ, τη δημιουργό της τετραλογίας

( "Λυκόφως", " Νέα σελήνη", "Έκλειψη" και τώρα "Χαραυγή")

που έχει πουλήσει εκατομμύρια αντίτυπα σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της γης..
Έτσι, φτάσαμε στη συμφωνία: Η Αγγελική και η Φωτεινή θα αναλάμβαναν να παρουσιάσουν τα βιβλία στο μπλογκ κι εγώ να διαβάσω τουλάχιστον το πρώτο, ώστε να μην παραμείνω στη ζωή μου απαράδεκτος..
Σήμερα, λοιπόν, κατέφτασε η παρουσίαση


της Αγγελικής,

την οποία και αντιγράφω αμέσως:
" Μια κοπέλα, η Μπέλα, μετακομίζει στο Φορκς της Ουάσινγκτον, στο σπίτι του πατέρα της, που είναι σερίφης στη μικρή πόλη, γιατί η μητέρα της παντρεύεται ξανά.
Η πόλη βαρετή και αδιάφορη γι' αυτή, μέχρι να γνωρίσει έναν ψηλό, ακαταμάχητα όμορφο και παρόλα αυτά περίεργο Έντουαρντ που θα της αλλάξει ριζικά το μέλλον. Δεν είναι απλά ένας 17χρονος νεαρός. Είναι 17 χρονών εδώ και περίπου 100 χρόνια, τρέφεται με αίμα ζώων κι είναι πολύ διαφορετικός από τους βρυκόλακες του είδους του. Η Μπέλα κι εκείνος έχουν μια αμοιβαία κι ανεξέλεγκτη αγάπη. Εκείνη θέλει να γίνει ό,τι κι εκείνος και να ζήσουν αιώνια μαζί. Εκείνος δε θέλει να χαραμίσει την ψυχή της και αρνείται. Ως πότε, όμως; Ως πότε θα αρνείται το λόγο που ζούσε 100 χρόνια μοναξιάς;
Τα εμπόδια είναι πολλά. Η Μπέλα δεν επηρεάζεται από κανένα παράγοντα και εμμένει στην απόφασή της για αθανασία στο πλάι του Έντουαρντ, παρόλο που διψάει για ανθρώπινο αίμα στα πρώτα χρόνια της τόσο διαφορετικής ζωής της.
Η απάντηση δίνεται

στο 4ο βιβλίο ( "Χαραυγή")

που κυκλοφορεί στην Ελλάδα στα αγγλικά κι από το Σεπτέμβρη και στα ελληνικά.
Πρόσωπο - κλειδί στην ιστορία είναι ο καλύτερος φίλος της Μπέλα, ο Τζέικομπ, που την αγαπάει περισσότερο κι από τη ζωή του. Θα τη διεκδικήσει μέχρι τέλους; Ποια θα είναι η απόφασή της; Θα είναι αίσιο το τέλος, αναμενόμενο ή ανατρεπτικό; "


Αυτά μας έγραψε η Αγγελική και να' μαστε τώρα με την υπόσχεση να διαβάσουμε το πρώτο βιβλίο με βαμπίρ της ζωής μας! Γηράσκω αεί…

Εσείς; Έχετε διαβάσει κάτι της Meyer; Ποια η δική σας άποψη;

Τετάρτη, 8 Απριλίου 2009

Η λέσχη ανάγνωσης για το βιβλίο "Η κάθοδος των εννέα", του Θανάση Βαλτινού ( εκδ. Εστία)


Η κάθοδος των... εννέα ( λόγω κάποιων απουσιών) μελών της σχολικής μας λέσχης ανάγνωσης έγινε την Κυριακή που μας πέρασε.Αφού κλείσαμε κάποιες εκκρεμότητες με το "Όνειρο καλοκαιρινής νύχτας", του Σέξπιρ, συζητήσαμε κυρίως για το βιβλίο του Θανάση Βαλτινού " Η κάθοδος των εννέα" ( εκδ. Εστία).

Το σημείωμα της Άννας για τη συνάντηση της Κυριακής

" Απογεύματα Κυριακής. Ξέρετε για τ' απογεύματα της Κυριακής, την πλήξη και τη θλίψη τους, που συνήθως οι άντρες την ξορκίζουν στα "γήπεδα που η Ελλάδα αναστενάζει", οι γυναίκες σιδερώνουν πουκάμισα αδεινά και τα παιδιά ( αχ, τα παιδιά μας) αδειάζουν τη βαρεμάρα τους στους καναπέδες της τηλεόρασης, δικτυωμένα σε θαυμαστούς καινούριους κόσμους ή χωμένα τα μεγαλύτερα στα καταραμένα βιβλία της παπαγαλίας. ( Γενικεύω αυθαίρετα, ίσως, ωστόσο την αίσθησή μου αποτυπώνω μονάχα).
Λοιπόν, είναι κάποια απογεύματα Κυριακής που δεν είναι ακριβώς έτσι, που αμύνονται στην πλήξη και τη θλίψη. Κι είναι τ' απογέματα εκείνα που μιλάμε εμείς σ' εμάς, για μας, τον άνθρωπο και τον κόσμο μ' αφορμή τα βιβλία που μας διαβάζουν και διαβάζουμε. Σ' ένα σχολείο, λοιπόν, - αν το πιστεύετε - στο ζωντανό, χαριτωμένα ανάστατο ( σκάκια και πιόνια παιχνιδιών που δεν τελείωσαν, βιβλία και περιοδικά σκόρπια στα τραπέζια κι έξω μια μιμόζα θάλλουσα) χώρο της μικρής μας βιβλιοθήκης μαζευτήκαμε και τούτη την Κυριακή. Και διαβάσαμε και μιλήσαμε και διόλου δεν πλήξαμε κι αν κάποιες στιγμές μελαγχολήσαμε ήταν γιατί μιλούσαμε για ένα βιβλίο - τραγωδία της σύγχρονης ιστορίας μας. Την "κάθοδο των εννέα" του Θ. Βαλτινού. Μοιραστήκαμε λέξεις και νοήματα, στοχαστήκαμε για τη μοίρα του ανθρώπου και την περιπέτεια της ιστορίας, διαφωνήσαμε, θυμηθήκαμε άλλα βιβλία που αναδύθηκαν απ' τις σελίδες του Βαλτινού. "Σκοτεινό" βιβλίο, υπέροχα αποκαλυπτικό και από εκείνα τα βιβλία που σε σφραγίζουν.
Στη λέσχη μας ανακατευόμαστε μαθητές, καθηγητές, με τα μικρά μας ονόματα και τις μεγάλες απολαύσεις.
Φίλοι της λέσχης, ανυπομονώ για την Κυριακή εκείνη που θα διαβάσουμε Καβάφη."
Άννα


Σημειώσεις που κράτησε η Βάσια Μαλάμου από τη συζήτηση για την Κάθοδο των εννέα, του Θ. Βαλτινού

" Παρατηρήθηκε πως δεν είχε πλοκή, ενώ συζήτηση έγινε για το τέλος. Άλλοι έλεγαν πως ήταν σαφές, άλλοι πως όχι. Κάποιοι θα το ήθελαν αλλιώς, κάποιοι άλλοι αναφέρθηκαν στο συναίσθημα της λύτρωσης που προκαλεί. "Βαρύ" βιβλίο, εκλύει έντονα συναισθήματα. Η γραφή του θυμίζει γραφή ντοκιμαντέρ.. Συγκινητικό και παράλληλα ανατριχιαστικό για άλλους, κυρίως στα σημεία όπου απεικονίζονται οι σκηνές της βίας και του πολέμου. Η προσοχή των περισσότερων εστιάστηκε στην αλλοτρίωση που προκαλεί στον άνθρωπο ο πόλεμος. Λαϊκή γλώσσα. Σύγχρονο κείμενο που, απ' την άλλη, αναφέρεται σε γεγονότα που θα μπορούσαν να είχαν συμβεί και το 1821. Σε αφήνει να θέσεις μόνος σου ερωτήματα. "

Βάσια Μαλάμου

Κυριακή, 5 Απριλίου 2009

Τίτλοι τέλους (;)

Ένας κύκλος έκλεισε χτες.
Στον ίδιο χώρο που γίνονταν οι πρόβες, σε ίδια μέρα και ώρα (15.30΄), μαζευτήκαμε όλοι οι συντελεστές της παράστασης για τα 100 χρόνια του Ρίτσου,
είδαμε το DVD,
ανταλλάξαμε δώρα,
βρεθήκαμε, κουβεντιάσαμε,
τραγουδήσαμε, γελάσαμε, θυμηθήκαμε,
τσιμπήσαμε και κάτι, μερικοί παίξαμε και στην αυλή και μετά από πολλές ώρες με μιαν αίσθηση κενού από κάτι ωραίο που μας γέμισε και τελειώνει, αποχαιρετηθήκαμε, ελπίζοντας σε επόμενη συνεργασία.


Ένας από μας θέλησε να μας αποχαιρετήσει με ένα μικρό κειμενάκι. Το παραθέτουμε:
<< "Καλημέρα σου λέω και το πιστεύω". Δε θέλω πια να σας λέω καληνύχτα. Με πιάνει θλίψη.
Πώς αποχαιρετιούνται οι άνθρωποι;
Πώς τελειώνει τόση ομορφιά που έζησαν μαζί;
Αλλά "δεν έχει τέλος το ατελεύτητο."
Σαν τη Στέφη κι εγώ να σας αγκαλιάζω, να σας φιλάω και να τρομάζω τη στιγμή που θα φύγουμε. Μην και σας χάσω.
Πόση ευγνωμοσύνη να κρατήσει ένας άνθρωπος για όλους εσάς που του χαρίσατε φως σ' ένα δύσκολο χειμώνα· όταν μου λέγατε "ουρανός κι ας μην ήταν".
Πώς να σας αποχωριστώ, αγαπημένοι;
Πώς να αποχωριστώ το Ρίτσο μας; Το εμείς μας.
Κι ωστόσο "είναι άνοιξη πια, δε χωράει η πίκρα μέσα στο φως"
Και σας πεινάω και σας διψάω και θυμάμαι το "μικρό κόκκινο μπάλωμα" με τη φωνή του Βασίλη μας.
Καλημέρα, αγαπημένοι μου.>>
Άννα.

Παρασκευή, 3 Απριλίου 2009

Από τα φωτεινά παρασκήνια της εκπαίδευσης

Τον τελευταίο καιρό έχουν πέσει στην αντίληψή μας γεγονότα και δραστηριότητες στον εκπαιδευτικό χώρο που μας χαροποιούν ιδιαίτερα και δε μας επιτρέπουν την ισοπεδωτική μεμψιμοιρία. Δραστήριοι, δημιουργικοί συνάδελφοι, με διάθεση προσφοράς, που τους χαρακτηρίζει η εργατικότητα, η υπευθυνότητα, η δοτικότητα, παράλληλα με τη δουλειά τους, τη διδασκαλία των αντικειμένων τους και τη διεκπεραίωση διοικητικών καθηκόντων, επινοούν και προτείνουν δραστηριότητες, που διευρύνουν τον ορίζοντα των μαθητών και τους ξυπνάνε την ανάγκη για γνώση, συμμετοχή, δημιουργία.



Τρία πρόχειρα παραδείγματα:



1) Στο 10ο Λύκειο Πειραιά, το "αδελφό μας" σχολείο, την Κυριακή που πέρασε, παρακολουθήσαμε τη θεατρική παράσταση του έργου του Νικηφόρου Βρεττάκου
" Λειτουργία κάτω από την ακρόπολη". Κοιτάξτε εδώ:
http://www10lykeiopeiraia.blogspot.com/2009/03/blog-post_9271.html Τρεις καθηγητές, ο Αλ. Καραφωτιάς, η Μ. Πρεβεζάνου, η Θ. Ευαγγέλου και πάνω από είκοσι παιδιά ( σχεδόν το 1/4 του αριθμού των μαθητών! - αν κάνω κάποιο λάθος ας με διορθώσει κανείς ) συμμετείχαν σε μια παράσταση απαιτητική, δύσκολη, έγιναν κοινωνοί ενός υψηλού ποιητικού λόγου, πρόσφεραν στους εαυτούς τους και στους θεατές στοιχεία παιδείας και ψυχαγωγίας, "έγιναν ήλιοι και χάρισαν φως", όπως θα λέγαμε με τα τόσο οικεία πια λόγια του Ρίτσου.

Σκηνή από την παράσταση του 10ου Λυκείου



Την παράσταση του 10ου παρακολουθούν και πάνω από είκοσι μαθητές του σχολείου μας, που ήρθαν στον Πειραιά καθαρά με δική τους πρωτοβουλία, χωρίς συνοδεία καθηγητή, καθώς έχουν πια αναπτύξει στέρεους δεσμούς με τους συμμαθητές τους του Πειραιά, έπειτα από τη συνεργασία των δύο σχολείων για την εκδήλωση στο Μπενάκη.


Δυο μέρες νωρίτερα, την Παρασκευή, με επίσκεψή τους στη βιβλιοθήκη Λασκαρίδη του Πειραιά, πρόσφεραν στους μαθητές της θεωρητικής κατεύθυνσης τη δυνατότητα να συνομιλήσουν με την ποιήτρια Κική Δημουλά, όπως μπορείτε να δείτε κι από την ανάρτηση στο ιστολόγιό τους εδώ: http://www10lykeiopeiraia.blogspot.com/2009/04/blog-post_02.html


Η ομάδα που με συνοδούς τις συναδέλφους Μάνια Χρίστη και Ειρήνη Λιβανού ( πάλι διορθώστε με, προσθαφαιρώντας) επισκέφτηκε τη βιβλιοθήκη Λασκαρίδη και συνάντησε την Κική Δημουλά.

2) Στο 1ο Ιπποκράτειο Γυμνάσιο Κω συνάδελφοι κινητοποιούν τα παιδιά και κάνουν έκθεση για το Γιάννη Ρίτσο. Σε χώρο που διαμόρφωσαν υπάρχει προβολή DVD, ακούγονται τραγούδια με μελοποιημένους στίχους του Ρίτσου, υπάρχουν εικαστικά έργα παιδιών εμπνευσμένα από την ποίηση του Ρίτσου.
Να πούμε ότι τους συναδέλφους τους γνωρίσαμε μέσα από το δικό μας μπλογκ, ηλεκτρονικά, - κι αυτό είναι ένα ακόμα από τα καλά του..ιστολογείν.


από την έκθεση του 1ου Γυμνασίου της Κω

3) Το τόσο δραστήριο Γυμνάσιο Λύκειο Χρυσοβίτσας Ιωαννίνων, παλιότερη ηλεκτρονική γνωριμία μας κι αυτό, ένα μικρό σχολείο με εκ των πραγμάτων πολλές δυσκολίες, καταφέρνει και γίνεται μία μικρή όαση στον εκπαιδευτικό μας χώρο. Επισκεφτείτε το μπλογκ του, τη χρυσόμυγα, να δείτε τι προσφέρουν οι συνάδελφοι στους μαθητές τους.



Η λίμνη κοντά στη Χρυσοβίτσα, όπου ζουζουνίζουν τα χρυσομυγάκια


Και σίγουρα σχεδόν σε κάθε σχολείο (θα) υπάρχουν ανάλογοι άνθρωποι, ανάλογες κινήσεις. Άνθρωποι που στους αφιλόξενους καιρούς μας δίνουν από το υστέρημα της ψυχής τους. Είναι μεγάλη χαρά να ξέρεις ότι υπάρχουν κι ότι συνεχίζουν.