Παρασκευή, 27 Ιανουαρίου 2017

Μια γιορτή για τη μάθηση,το μαθητή και το δάσκαλο


Η γιορτή των Τριών Ιεραρχών είναι γιορτή των δασκάλων και των μαθητών, των σχολείων και των γραμμάτων, των βιβλίων και της μάθησης. 
Τι κι αν πέρασαν τόσα χρόνια από τότε που έζησαν: Το παράδειγμά τους είναι πάντα νέο, πάντα φωτεινό για να μας δείχνει το δρόμο. Η προσφορά των τριών Ιεραρχών στην ανθρωπότητα είναι μοναδική.
Με αφορμή τον εορτασμό σκεφτήκαμε να ανεβάσουμε κάτι επίκαιρο για το ποιός είναι δάσκαλος κατά τον Ευάγγελο Παπανούτσο:


O δάσκαλος συνθλίβει το χρόνο μέσα του και παραμένει παιδί, από τον Ευάγγελο Παπανούτσο

Αυτός που παραμένοντας ενήλικος μπορεί να γίνεται παιδί και κάθε χρόνο με τα νέα παιδιά που έρχονται στα χέρια του να γίνεται παιδί.

“Δάσκαλος δεν είναι αυτός που μαθαίνει στα παιδιά μας τα σχολικά γράμματα, μουσική, καλούς τρόπους... Αυτά τα μαθήματα είναι εξωτερικά. Μένουν στην επιφάνεια σαν τα ρούχα που φορούμε.
Δεν εισχωρούν παράμεσα στην ψυχή μας, δεν μας πλάθουν, δεν διαμορφώνουν αυτό που λέμε προσωπικότητα: Πνεύμα, ήθος, χαρακτήρα. Εκτός αν εκείνοι που τα προσφέρουν δεν περιορίζονται στην απλή μετάδοση γνώσεων αλλά τα χρησιμοποιούν ως μέσα να για να πετύχουν το στόχο της διαμόρφωσης της προσωπικότητας.



” Δάσκαλος για τον Παπανούτσο είναι: ”...αυτός που παραμένοντας ενήλικος μπορεί να γίνεται παιδί και κάθε χρόνο με τα νέα παιδιά που έρχονται στα χέρια του να γίνεται παιδί. Τούτο μπορούμε να το διατυπώσουμε και αλλιώς. Ο αληθινός δάσκαλος ενηλικιώνεται παραμένοντας παιδί στην ψυχή, άνθρωπος δηλαδή εύπλαστος, δροσερός, αγνός.
Αδύνατο να φανταστεί κανείς πόσο δύσκολο, σχεδόν υπεράνθρωπο είναι  αυτό που του ζητούμε, να συνθλίψει μέσα του το χρόνο, να γερνάει φυσιολογικά και όμως να μένει νέος στην ψυχή για να μπορέσει να έχει πρόσβαση στα αισθήματα, στις σκέψεις, στις επιθυμίες του νέου ανθρώπου που θα διαπαιδαγωγήσει, να τον καταλαβαίνει, να χαίρεται, να διασκεδαζει μαζί του, να σκέπτεται τις σκέψεις του, να να επιθυμεί τις επιθυμίες του, να πονάει τον πόνο του…




”  Στο βιβλίο του παρακάτω αναφέρει ότι “ …Επίσης πετυχημένος είναι ο δάσκαλος που έκανε με το έργο του τόσο ώριμο το μαθητή του ώστε εκείνος να μην τον χρειάζεται πια…
Ο θρίαμβος του δασκάλου είναι να κάνει τον νέο άνθρωπο αυθύπαρκτο και ανεξάρτητο  στον τρόπο που μεθοδεύει τις παρατηρήσεις  και τις σκέψεις του , στον τρόπο που κάνει τις εκτιμήσεις του, που καταρτίζει το πρόγραμμα της δράσης του, που σημασιολογεί τη ζωή ώστε να μην έχει πλέον ανάγκη από χειραγώγηση και ούτε από τον ίδιο τον δάσκαλο του...

Τελευταίο ο Παπανούτσος εκθέτει το πιο σημαντικό.. Την αγάπη για το παιδί... ”Άφησα τελευταία την κύρια ιδιότητα (ορθότερα την πρώτη αρετή) του δασκάλου... Την αγάπη για το παιδί... Στο παιδί που δεν είναι δικό του αλλά γίνεται δικό του όταν συνδεθεί με την παιδευτική σχέση. 
Στο παιδί ως παιδί που ως ένα νέο και τρυφερό βλαστάρι που δεν έχει ακόμα ξεδιπλώσει τα φύλλα του αλλά κλείνει μέσα του τόσους θησαυρούς νοημοσύνης, ευαισθησίας δραστηριότητας και περιμένει τη δική του στοργή και φροντίδα για να ανθοβολήσει, να αναπτυχθεί και να ολοκληρωθεί. 
Είναι απίστευτο με πόση αγάπη (ανιδιοτελή, θερμή, αφειδώλευτη) αφοσιώνεται ο αληθινός δάσκαλος στους μαθητές του. Το παιδί που του εμπιστεύτηκαν να διδάξει γίνεται ο άξονας της ζωής του, αυτό της δίνει περιεχόμενο και γίνεται ο άξονας της ζωής του...

Στο δοκίμιο “Πρωτοβουλία και οίστρος ... Ιδού το μάθημα¨ αναφέρει χαρακτηριστικά: ” Κατάλαβε το καλά, και κλείσε αυτή την αλήθεια μέσα στην ψυχή σου, ότι η διδασκαλία ανήκει στην κατηγορία των πνευματικών έργων όπου το καλό αποτέλεσμα είναι προϊόν έμπνευσης και δημιουργικού οίστρου.
Με μια λέξη: είναι δημιουργία. Και ο άξιος δάσκαλος: δημιουργός. Αυτό πρέπει να σκέπτεσαι όταν αρχίζεις όχι μόνο μια σειρά μαθημάτων, αλλά και το κάθε μάθημα, κάθε ώρα διδασκαλίας.
Δε θα εργαστείς απάνω σε γνωστές και πολυμεταχειρισμένες, στερεότυπες φόρμες και φόρμουλες (όπως: ο τεχνίτης στα «βάναυσα» έργα), αλλά θα δημιουργήσεις πάντοτε κάτι νέο και πρωτότυπο, κάτι που δεν είχε, δεν μπορούσε να έχει γίνει ως τώρα (όπως ο αληθινός ποιητής στα «ευγενή» έργα του πνεύματος).”



Στο ίδιο δοκίμιο αναφέρει τη προπαρασκευή ενός δασκάλου... Προσπερνάω την  πρώτη που αναφέρεται στον τρόπο οργάνωσης της διδασκαλίας που γίνεται όταν αρχίζει και ξετυλίγεται αβίαστος και παραγωγικός ο ευρετικός διάλογος (όπως τον ονομάζει)με τους μαθητές μας κατά τη διερεύνηση ενός θέματος και συζήτηση των αποριών...
Πηγαίνω στη δεύτερη προπαρασκευή που θέτει... “Η δεύτερη, η πιο ουσιαστική και η πιο κουραστική, δε γίνεται, δεν μπορεί να γίνει την παραμονή της διδασκαλίας σου, αλλά κρατάει χρόνια πολλά, όσα θα διαρκέσει η επαγγελματική σου ζωή.



Πρέπει να κατακτήσεις εις βάθος την «ύλη» που θα διδάξεις, με τη συστηματική και αδιάκοπη μελέτη και οικείωση της μεθόδου και των πορισμάτων της αντίστοιχης επιστήμης.
Ο αείμνηστος Δάσκαλος Ευάγγελος Παπανούτσος είχε δώσει στο βιβλίο του “Δρόμοι ζωής “την ουσία του δασκάλου...

Πηγή
: fresheducation.gr

Thessaloniki Arts and Culture  http://www.thessalonikiartsandculture.gr

Κυριακή, 15 Ιανουαρίου 2017

ΑΝΔΡΕΑΣ Ι. ΚΑΣΣΕΤΑΣ

                          ΕΝΑΣ ΧΡΟΝΟΣ ΧΩΡΙΣ...

 




       Το  Σάββατο 14 Ιανουαρίου 2017 συναντηθήκαμε και  θυμηθήκαμε τον  Ανδρέα. Έναν άνθρωπο που  αυτοπροσδιοριζόταν "γραφεύς ,καταγραφεύς και  σχεδόν συγγραφεύς".   «Ταξιδευτής των μαθητικών ονείρων, παραγωγός διανοητικής ηδονής, συνδύαζε τη Φυσική με τη λογοτεχνία»  λένε όσοι τον γνώρισαν από κοντά και  όσοι διάβασαν τα  βιβλία  του.
         Το  σχολείο  μας είχε  την τιμή  μέσα  από  μια λιτή ,σεμνή  εκδήλωση ,στην  οποία  παρευρέθηκαν μέλη  της οικογένειάς του, φίλοι, αγαπημένοι συνοδοιπόροι στην εκπαίδευση  και  μαθητές  ,να προβάλει την προσωπικότητά  του και  το πολυσύνθετο έργο  του.


Μίλησαν για τον Ανδρέα οι:
Γιώργος Ζεβελάκης (ερευνητής της Λογοτεχνίας), Παντελεήμων Παπαδάκης (Φυσικός, ylikonet.gr),
Γιώργος Φυσάκης (πρώην πρόεδρος ΟΙΕΛΕ), Παντελής Λαρεντζάκης (Φυσικός), Δάφνη Αναγνωστοπούλου(απόφοιτος της Ιονίου Σχολής), Ελευθερία Σολομωνίδου (απόφοιτος της Ιονίου Σχολής)
 Μαθητές του από την Ιόνιο Σχολή παρουσίασαν το μονόπρακτό του:
«Η ποίηση στο εδώλιο μαζί και η σελήνη», σε σκηνοθεσία του Απόστολου Τζιώτζιου.
 Μαθητές του 6ου  Λυκείου Καλλιθέας τραγούδησαν  αγαπημένα ποιήματα
 του Ανδρέα  από το έργο  του Νίκου Καββαδία  και παρουσίασαν αποσπάσματα από τα κείμενα του Ανδρέα Ι. Κασσέτα , «Η σκέψη είναι γένους  θηλυκού», «Και της προτείνει μια βόλτα».















Το  κείμενο που  ακολουθεί  γράφτηκε από τον  The Books' Journal Δημοσιεύθηκε στο blog 
O Ανδρέας Κασσέτας (1944-2016). Αρχείο Γιώργου Ζεβελάκη


Ο Ανδρέας Κασσέτας δεν μένει πια εδώ

Ο Ανδρέας Κασσέτας ήταν ένας μανιακός της φυσικής, ένας ρέκτης των γραμμάτων και των τεχνών, ένας ελεύθερος άνθρωπος και ένας καλός φίλος. Τον χάσαμε. 
Ήταν αριστερός, της ανιδιοτελούς Αριστεράς της προσφοράς. Δεν επιδίωξε αξιώματα, του αρκούσε απλώς ότι το μεγάλο πάθος του, η φυσική, είχε αναγνωριστεί από τους θεσμούς της παιδείας, όπως επίσης είχε αναγνωριστεί η μεταδοτικότητά του, η ελκυστική παρουσίαση στους μαθητές του ενός αντικειμένου που πολλοί το προσεγγίζουν ως στριφνό και δυσερμήνευτο.
Είχε γεννηθεί στο Κουκάκι το 1944. Από πολύ νωρίς αφιερώθηκε στην αγαπημένη του επιστήμη. Κατ’ αρχάς, δίδασκε φυσική για πολλά πολλά χρόνια στο δημόσιο σχολείο, σε χιλιάδες μαθητές Γενικού Λυκείου - τα τελευταία χρόνια, έως πριν μερικές εβδομάδες, εργαζόταν στην Ιόνιο Σχολή της Φιλοθέης. Την τελευταία δεκαετία, επίσης, διετέλεσε επιμορφωτής περίπου δύο χιλιάδων εκπαιδευτικών.
Παράλληλα, παρακολουθούσε τα τεκταινόμενα στα γράμματα και στις τέχνες. Διάβαζε συστηματικά οτιδήποτε ενδιαφέρον στο χώρο του μοντερνισμού και παρακολουθούσε κινηματογράφο, θέατρο, τη σκηνή των εικαστικών – οτιδήποτε πίστευε ότι μπορούσε να τον εμπλουτίσει ως άνθρωπο. Η ευρύτητα της καλλιέργειάς του, άλλωστε, είχε συμβάλει στη μεταδοτικότητά του κατά τη διδασκαλία: το μάθημά του ήταν περιήγηση σε έναν πλούσιο κόσμο και όχι πρόσκληση για στείρα απομνημόνευση μιας πολύ ειδικής γνώσης.
Για το ποιος ήταν πραγματικά ο Ανδρέας Κασσέτας, θα προσφύγουμε στους φίλους του, στη δημιουργική «νησίδα ylikonet», οι οποίοι θυμούνται τη συγγραφική του προσφορά και τη διδασκαλική του δεξιότητα:[1]

[...] Ξεκίνησε το 1972 με το Λύνοντας Ασκήσεις Φυσικής (με τον Σπύρο Οικονόμου). Το βιβλίο ήταν «διαφορετικό» ξεκινώντας απ’ το εξώφυλλό. Το σχεδίασε, ακολουθώντας το ψυχεδελικό ύφος της ποπ κουλτούρας του τέλους του 1960, ένας μαθητής του στο φροντιστήριο. Οι εκφωνήσεις και οι ορισμοί διατυπώνονταν στην καθαρεύουσα ενώ οι συλλογισμοί στη δημοτική, «γιατί στη δημοτική σκεπτόμαστε». Το δεύτερο, όλο στη δημοτική, εκδόθηκε το 1973 με τίτλο Η Φυσική και οι Φυσικοί, και είχε εξώφυλλο μια φωτογραφία που τράβηξε ο ίδιος στο Παρίσι.
Επιστρέφοντας από το Παρίσι, βρήκε πρόσκληση να συναντήσει τον τραγικό Μπάμπαλη στη Γενική Ασφάλεια. Αποστασιοποιούμενος από “αντιστασιακές περγαμηνές”, αφηγείται: «υπέθεσα ότι ανακάλυψαν πως η προμετωπίδα του βιβλίου αποτελούσε, χωρίς να αναφέρεται, απόσπασμα από τη Διαλεκτική της Φύσης του Ένγκελς. Ο Μπάμπαλης όμως ζητούσε επίμονα εξηγήσεις για το πώς μπορεί να ταιριάξουν Φυσική και δημοτική». Τον ίδιο τίτλο (Η Φυσική και οι Φυσικοί) απέδωσε και στη δημοφιλέστερη ιστοσελίδα των φυσικών της εκπαίδευσης, την οποία ανέβασε στο διαδίκτυο στις αρχές του 2000.
Τα βιβλία που αντιπροσώπευσαν την άποψή του για το μάθημα Φυσική εκδόθηκαν ως διδακτικά εγχειρίδια από τον ΟΕΔΒ το 1985 και το 1986. Πρώτα η Φυσική, Α’ Τάξη Ενιαίου Πολυκλαδικού Λυκείου με συν-συγγραφείς τους Σταμάτη Μουρίκη, Νίκο Δαπόντε και Μανώλη Σκιαθίτη και τον επόμενο χρόνο η Φυσική, Β’ Τάξη Ενιαίου Πολυκλαδικού Λυκείου, μαζί με τους Σταμάτη Μουρίκη και Νίκο Δαπόντε. Αυτά τα εγχειρίδια, που υποστηρίχθηκαν δυναμικά από την ίδιο σε ημερίδες σ’ όλη τη χώρα και αγκαλιάστηκαν από τους πιο δραστήριους δάσκαλους των Λυκείων, ανέδειξαν τα όρια μια φιλόδοξης διπλής εκπαιδευτικής στόχευσης. Το να διδάσκεται δηλαδή η Φυσική με σεβασμό και χωρίς εκπτώσεις στη θετικιστική επιστημολογία της και ταυτόχρονα να διανθίζεται με στοιχεία του ευρύτερου ανθρώπινου πολιτισμού, όπως τα ταξίδια στην Ιστορία των Επιστημών, οι βόλτες στις φυσικές έννοιες καβάλα στις πλάτες του Οβελίξ, οι περίπατοι στα πλακόστρωτα του Φιλοπάππου τα φιλοτεχνημένα από τον Πικιώνη με ηλιακές ακτίνες και ο διάπλους των ηλεκτρομαγνητικών πεδίων, όπως «στρέφει ο μπούσουλας» του Νίκου Καββαδία.
Τα επόμενα συγγραφικά του εγχειρήματα επιδίωξαν την εξοικείωση του ευρύτερου αναγνωστικού κοινού με την Επιστήμη, με όχημα τον αφηγηματικό λόγο. Έτσι προέκυψαν τα δημοφιλή βιβλία Το Φάντασμα του Λεονάρντο το 1989, Η Άρκτος, η Πρέσπα, η Παρασκευή το 1992 και το 2000 το Και της προτείνει μια βόλτα. Την ίδια δεκαετία συνέθεσε τρία μονόπρακτα για σχολικό θέατρο, με περιεχόμενο τη Φυσική, μοναδικά στο είδος τους στην Ελλάδα. Τα έργα Η Ποίηση στο Εδώλιο, μαζί και η Σελήνη, Το Αγγλικό Εκείνο Μήλο καιοι Εξομολογήσεις ενός Λάστιχου, αποτελούν πρόσφορο υλικό για τους εκπαιδευτικούς που θέλουν να περάσουν τη Φυσική από τις τάξεις και τα εργαστήρια, στις αίθουσες εκδηλώσεων των σχολείων.
Την ίδια επίσης περίοδο, μετέφρασε το βιβλίο Τα Μαθηματικά και ο Εγκέφαλος, των Changeux & Connes (1995) –μαζί με τους Σ. Μάκρα και Σ. Μανουσέλη– και την Μπανιέρα του Αρχιμήδη των Ortoli & Witkowski (1997).
Τις διδακτικές του απόψεις, με έμβλημα το «να πάρουμε το λάθος αγκαλιά», τις συνόψισε στα δυο πιο πετυχημένα βιβλία Διδακτικής Φυσικών Επιστημών στη χώρα.
Το 2000, στο Μακρόν Φυσική προ του βραχέως Διδάσκω και, το 2004, στο «πιο ώριμο» όπως εκτιμούσε, Το Μήλο και το Κουάρκ. «Μήλο και Κουάρκ» αποκαλούσε και το τελευταίο αυτοκίνητο που οδήγησε, αφού το αγόρασε με τα εκδοτικά δικαιώματα του βιβλίου.
Οι διδακτικές του απόψεις, τα αφηγηματικά του εγχειρήματα με αντικείμενο τον Φυσικό Κόσμο, τα διδακτικά εγχειρίδια στα οποία συνέβαλε εμβληματικά, οι ατέλειωτες ώρες μελέτης της βιβλιογραφίας, κυρίως όμως το ανεπανάληπτο διδακτικό αλλά και προσωπικό του ταπεραμέντο, συνοψίζονται και αναγνωρίζονται με αναφορά στο μικρό του όνομα.
Αυτό που λέμε «ο τρόπος του Ανδρέα».
Και αυτός ο τρόπος μοιάζει να παραμένει αγέραστος.


Ο Ανδρέας Κασσέτας δεν μένει πια εδώ. Πέθανε – αλλά θα ζει πάντα ο τύπος που ενσάρκωσε: ο άνθρωπος που πορεύτηκε με τη γνώση, ταύτισε τη γνώση με την απόλαυση και συνέδεσε τη ζωή του με τη μετάδοση της γνώσης, συστατικού στοιχείου των ανθρώπων που επιζητούν την πρόοδο.
Αντίο.



Ευχαριστούμε όλους όσοι συνέβαλαν στην πραγματοποίηση  της εκδήλωσης και  ιδιαίτερα τη Λίλα  Τζέτζου και τον Διονύση Μάνεση  .

Τρίτη, 10 Ιανουαρίου 2017

Περίπατοι σε μια ... γνωστή -άγνωστη πόλη


Στις  14 Φεβρουαρίου, η Περιβαλλοντική Ομάδα, θα επισκεφθεί το Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης στηνΕλευσίνα, με σκοπό να  παρακολουθήσει ένα Πρόγραμμα με τίτλο :
Ελευσίνα, αστικό μονοπάτι για μύστες... στην αειφορία
                                                                                                      http://kpe-elefs.att.sch.gr/

Ας κάνουμε λοιπόν ένα περίπατο στο χρόνο, σε μια πόλη που ανακηρύχθηκε Πολιτιστική πρωτεύουσα της Ευρώπης για το 2021!
Στην ιστοσελίδα: https://eleusis2021.eu/%CE%B7-%CF%80%CF%8C%CE%BB%CE%B7/
διαβάζουμε: 

"Η Ελευσίνα, μια από τις πέντε ιερές πόλεις της αρχαιότητας, είχε ταυτιστεί με τη λατρεία της Δήμητρας, θεάς της γεωργίας, και της κόρης της Περσεφόνης. Τα Ελευσίνια Μυστήρια ήταν μυστηριακές τελετές που τελούνταν κάθε χρόνο το μήνα Σεπτέμβρη προς τιμήν της θεάς Δήμητρας και της Περσεφόνης, και τα οποία διήρκεσαν πάνω από 2.000 χρόνια. Σύμφωνα με τον Όμηρο, στα Μυστήρια συμμετείχε «άπαν το ανθρώπινο γένος», δη-λαδή γυναίκες και άνδρες ανεξαρτήτως φυλής, κοινωνικής τάξης ή χώρας καταγωγής"

 Για πολλά χρόνια μετά, η Ελευσίνα ήταν ένα χωριό ψαράδων με ένδοξο 
παρελθόν, ενώ στα τέλη του 19ου αιώνα, έχει μετατραπεί σε μια  
βιομηχανική περιοχή. Από 2400 κατοίκους που είχε το 1907, 
έχει ξεπεράσει  σήμερα τους 30000! 


Ναυπηγεία, διυλιστήρια και στο βάθος η Ελευσίνα, στο ηλιοβασίλεμα
(φωτ. Δημήτρης Κλεάνθης) http://flashnews.gr/
                             

Μόνο στην ακτογραμμή του κόλπου, σε απόσταση 12 χιλιομέτρων, στα τέλη της δεκαετίας 
του 1960 βρίσκουμε 2 ναυπηγεία, 2 εργοστάσια παραγωγής τσιμέντου, 2 χαλυβουργεία
 και 2 διυλιστήρια, δηλαδή σχεδόν το50% της βαριάς βιομηχανίας της Ελλάδας. 
Περιβαλλοντικά, η πόλη ασφυκτιά. 
Στα τέλη του 1970, ο κόλπος της Ελευσίνας θεωρείται η πιο μολυσμένη θάλασσα 
της Μεσογείου. Το Πανεπιστήμιο Αθηνών, κατόπιν έρευνάς του, κρίνει τον κόλπο 
της Ελευσίνας σχεδόν νεκρό, αφού έχει καλυφθεί με ένα μέτρο λάσπης, 
με αποτέλεσμα να καταστραφεί κάθε θαλάσσιος οργανισμός.

Ο κήπος με τα αγάλματα στο Μουσείο της Ελευσίνας (φωτ. Δημήτρης Κλεάνθης)
http://www.ethnos.gr/taksidi_sterea_ellada/arthro/eleusina_h_poli_ton_mystirion-63911910/














Οι πολίτες της με αγώνες , προσπαθούν να μετατρέψουν αυτή την πόλη
από μια "λαβωματιά της ιστορίας" , όπως την χαρακτήρισε 
ο Φίλιππος Κουτσάφτης,  στην ταινία "Αγέλαστος πέτρα" 
σε μια δημιουργική πόλη της Ευρώπης. 




Τι γίνεται σήμερα με όλα αυτά;
Η ομάδα μας θα περπατήσει στα μονοπάτια της Ελευσίνας 
στο χώρο και στο χρόνο, επιχειρώντας να ανακλύψει μια τόσο 
κοντινή κια μακρινή ταυτόχρονα πόλη

Ιστοσελίδες που μπορείτε να επισκεφθείτε:

http://www.elefsina.gr/history/syntomo_istoriko.aspx?sflang=el
http://www.athinorama.gr/events/article/eleusina-9315.html
http://www.ethnos.gr/periballon/arthro/dioryga_
rypansis_apo_ti_dyt_attiki_pnigei_tin_athina-21270948/
http://flashnews.gr/post/151622/elefsina-i-poli-ton-mistirion