Παρασκευή, 30 Μαΐου 2008

Ένα κείμενο της Ελίνας


Εξετάσεις του μαθήματος της Νεοελληνικής Γλώσσας της Α΄Λυκείου 2008. Τα παιδιά διαγωνίζονται στο κείμενο της ομιλίας της στη Βουλή των Εφήβων του 2002 μιας προ εξαετίας συμμαθήτριάς τους, της Ελίνας Ρίζου. Τα παιδιά συναντιούνται με το "δικό τους" λόγο.
Θα θέλαμε, χωρίς σχόλια, να παραθέσουμε ένα μεγάλο απόσπασμα από την ομιλία αυτή, η οποία, εκτός των άλλων, παραμένει ένα κείμενο εξαιρετικά επίκαιρο-πόσω μάλλον μέρες πανελλαδικών εξετάσεων.
Μην πτοηθείτε από το μέγεθος, το λίγο μεγάλο για τις συνήθειες των blogs. Αν δεν έχετε χρόνο τώρα, επιστρέψτε με ηρεμία κάποια άλλη στιγμή και διαβάστε το με προσοχή. Του αξίζει. Και περιμένουμε και τις δικές σας απόψεις στα θέματα που τόσο ζεστά και αφοπλιστικά θίγει η Ελίνα. ( Δεν μπόρεσα να αποφύγω το σχόλιο, τελικά! )

Το απόσπασμα:



Η τελευταία μου χρονιά στο Λύκειο ξεκίνησε με τους καλύτερους οιωνούς. Νεόκτιστο σχολείο, το αντάμωμα με την παρέα, η ίδια ομάδα καθηγητών, που σαν οικογένεια τόσο στοργικά μάς συνοδεύει στα μαθητικά μας χρόνια . Και σ΄ όλα αυτά ένα σύννεφο απλώνεται, μια σκέψη που τρομάζει. Ο χρόνος μας, ο χώρος μας. Πώς χάνονται έτσι και τα δύο ολοένα και περισσότερο! Τρία κτήρια ορίζουν τη ζωή μας: σχολείο, φροντιστήριο, σπίτι. Την έννοια του ελεύθερου χρόνου τη θυμάμαι σαν μια παλιά ανάμνηση που αργοσβήνει στο νου μου. Καλουπώνουμε όλες μας τις δραστηριότητες στα πλαίσια του σχολείου, σαν να είναι αυτό ο μόνος παράγοντας που θα μας εξασφαλίσει ένα σίγουρο μέλλον.

Άραγε αξίζει να θυσιάζουμε καθημερινά τόσο βάναυσα το παρόν μας για το μέλλον;
Πιθανώς μια τέτοια θυσία να είχε κάποιο νόημα αν η αποφοίτησή μας από κάποιο πανεπιστημιακό ίδρυμα θα σήμαινε και την ανοδική επαγγελματική μας πορεία. Κάτι τέτοιο , όμως, μάλλον είναι ουτοπία στα σημερινά δεδομένα της αγοράς εργασίας. Οι νέοι κοπιάζουν, στερούνται, καταφέρνουν να γράψουν καλά στις εξετάσεις, ξανακοπιάζουν, ξαναστερούνται, για να αποκτήσουν ένα πτυχίο και εν τέλει διαπιστώνουμε πως όλοι οι κόποι τους ήταν «για ένα πουκάμισο αδειανό», όπως λέει και ο Σεφέρης· για μια σελίδα με μεγάλα τυπωμένα γράμματα ικανή να τους εξασφαλίσει μια θέση στο ταμείο ανεργίας. Γι αυτό το μέλλον μου θέλω να το χτίσω όμορφο , χωρίς να αγνοώ το παρόν μου.

Όμως, η ζωή μου δεν εξαρτάται μόνο από εμένα. Κι αν έχω την ηθική συμπαράσταση από την οικογένειά μου, κι από τους καθηγητές μου ακόμη, κάτι μου λείπει: η παρουσία της πολιτείας, η ενίσχυσή τ ης στον αγώνα μου · μου λείπει η αίσθηση της ιδέας ότι είναι δίπλα μου, σε κάθε βήμα μου.
Πόσο μου λείπει , αλήθεια, μια πολιτεία –σύμμαχος, μια κοινωνία βοηθός, ένα κράτος- συμπαραστάτης! Πόσο θα ήθελα να αισθανόμουν ασφάλεια για το ισχύον εκπαιδευτικό σύστημα ! Πόσο μου στοιχίζει που δεν μπορώ!


΄Οσο κι αν προσπαθώ, δεν μπορώ να νιώσω καλυμμένη από μια σχολική πραγματικότητα που διέρχεται αλλεπάλληλες αλλαγές, τόσες που , τελικά, φαίνεται πως χάθηκε η ουσία. Οι κινητοποιήσεις που εγκαινίασαν την εισαγωγή του νέου συστήματος, οι καταλήψεις, μας στιγμάτισαν επιπόλαια ως μια νεολαία άναρχη , φυγόπονη, επίπεδη. Τι κρίμα που κανείς δεν ενδιαφέρθηκε να ακουμπήσει πάνω μας το βλέμμα του για μια δεύτερη φορά! Τι κρίμα που κανείς δεν αντιλήφθηκε μέσα στον πανικό της δαιμονολογίας ότι οι καταληψίες δεν ήταν αναρχικοί, αφελείς, επιφανειακοί . Φοβισμένα παιδιά ήταν. Φοβάμαι το σκοτάδι της αμάθειας , όπου θα με καταδικάσει η απόρριψη του θεσμού της παιδείας και η απόλυτη άρνηση του νέου συστήματος. Μα περισσότερο φοβάμαι μήπως οι γνώσεις μου, οι κόποι μου, η δωδεκάχρονη αδιάκοπη εργασία μου «σκοντάψουν» σε μια συννεφιασμένη μέρα, σε μια άτυχη στιγμή, σε μια άδικη αξιολόγηση που ζητά τη στείρα αποστήθιση.

Αδυνατώ να κατανοήσω τη λογική ενός συστήματος που θέτει ως στόχο του τη διαμόρφωση μαθητών-παντογνωστών, χωρίς να λαμβάνει υπόψη του οποιαδήποτε άλλη ανάγκη του μαθητή για ζωή εκτός των «τειχών» του σχολείου. Η εφηβική ανεμελιά, η φιλία, ο πρώτος έρωτας: έννοιες που κάποτε έχτιζαν την εφηβεία , τώρα στην καλύτερη περίπτωση βιώνονται στιγμιαία μέσα στο φορτωμένο πρόγραμμα των μαθητών, ίσα- ίσα για να μας θυμίσουν ότι η ελπίδα δε χάθηκε ακόμη, διότι η ισχνή τους έστω ύπαρξη είναι μόνη της η ελπίδα.


Πώς μεγαλώσαμε , αλήθεια, έτσι απότομα! Γι αυτό φοβόμαστε! Γι αυτό αγωνιούμε. Γι αυτό αγριεύουμε! Γιατί σε μια στιγμή αναγκαστήκαμε να ωριμάσουμε ξαφνικά. Να πάρουμε αποφάσεις καθοριστικές για το μέλλον μας. Να διαγράψουμε από τις επιταγές της ψυχής μας ό,τι μας φωνάζει η εφηβική μας φύση. Να γίνουμε ό,τι κάποτε οικτίραμε: «μεγάλοι»! Να ενταχθούμε στον κόσμο των συμβιβασμένων. Έτσι ακριβώς συμβιβαστήκαμε και κάναμε σύντροφό μας τη μοναξιά. Για τη ζωή , πλέον, μόνο να σκέφτομαι προλαβαίνω- με κόπο κι αυτό. Φτιάχνω παραμύθια, ζωγραφίζω τον παράδεισο, μπαίνω μέσα του, βγαίνω αποφασισμένη να τον φέρω στην καθημερινότητά μου. Και τι απογοήτευση που νιώθω όταν βλέπω πως αντί γι' αυτό , η καθημερινότητά μου μπαίνει ,τελικά, στον παράδεισό μου, χαλάει τα παραμύθια μου και κατευθύνει τη σκέψη μου!

Μα πώς να προστατεύσω τη σκέψη μου, όταν το ίδιο το σύστημα εκπαίδευσης προωθεί την απόλυτη προσήλωση του μαθητή στα σχολικά μαθήματα και τοποθετεί ως ύψιστο ιδανικό του έναν άριστο βαθμό, που διαμορφώνει ένα σχολείο στο οποίο η συλλογικότητα του δίνει τη θέση της στον ανταγωνισμό και τη βαθμοθηρία και η προσωπική κρίση και δημιουργική διάθεση του μαθητή αντικαθίστανται βίαια από την «παπαγαλία» και τη μηχανική εκμάθηση. Πραγματικά , δε θεωρώ ότι έχουμε υπερβολικές απαιτήσεις όταν ζητούμε επίμονα απλώς τη διαφύλαξη της ακεραιότητας και της ιδιαιτερότητας της προσωπικότητάς μας και απορρίπτουμε τις προσπάθειες –ηθελημένα ή μη- της ψυχικής μας αφαίμαξης και της πνευματικής μας αποχαύνωσης.

Δεν το θέλω το σχολείο μου προθάλαμο του Πανεπιστημίου. Δεν αντέχω να βλέπω γερασμένα τα νιάτα μας. Τι αναμνήσεις θα έχω από το σχολείο; Το χαμόγελό μας, γέλιο –κονσέρβα μιας φτηνής αμερικάνικης σειράς. Σ΄ ένα θρανίο καθιστοί βλέπουμε τη ζωή μας να περνάει. Τα όνειρά μας! Τα όνειρά μας! Τι δύσκολο που είναι να τα κρατήσουμε ζωντανά μέσα μας , σ΄ έναν κόσμο που φαίνεται να τα αγνοεί τόσο βάναυσα! Τι φοβερό να πρέπει να παλέψουμε , όχι μόνο για να τα κατακτήσουμε , αλλά και για να τα πιστέψουμε ακόμη! Και τι φρικτός ο κίνδυνος να ξυπνήσουμε μια μέρα χωρίς αυτά! Όμως το στίχο του Σικελιανού δεν τον ξεχνούμε:«Δεν είναι χίμαιρα να κουβαλάμε τ΄ όνειρο».


Κι εμείς τα κρατάμε τα όνειρά μας σφιχταγκαλιασμένα. Τα σφίγγουμε στη φούχτα μας μη χάσουμε κανένα και σκιστούνε τα φτερά μας. Μαζί μας τα ΄χουμε τα όνειρα κι αγωνιζόμαστε. Θα το σηκώσουμε το μέλλον μας ψηλά. Μες στο σκοτάδι θα το βρούμε εμείς το φως του. Μες στις πληγές θα τον γιατρέψουμε τον πόνο. Κι αν πάλι δεν τα καταφέρουμε, δεν πειράζει. Αρκεί που θα έχουμε κάνει την προσπάθεια. Αρκεί που θα έχουμε κάνει ένα μικρό βηματάκι προς την ευτυχία.



Ο κόσμος μας δεν είναι αγγελικά πλασμένος.· διαπίστωση οδυνηρή για εμάς τους νέους που στις φλέβες μας κυλάει ακόμα ουρανός. Κι εσάς , κύριοι, τα μάτια σας ακόμα καίνε φλόγες ήλιου. Μα ουρανός χωρίς ήλιο, σκοτάδι γίνεται. Ο ήλιος, πάλι , μόνος του, λάβα γίνεται που καταστρέφει. Ο ήλιος με τον ουρανό μαζί φτιάχνουν τον κόσμο… Κι αυτό στο σχολείο το μάθαμε. Τότε που ο φιλόλογος μας διάβαζε σε ποίημα του Ρίτσου:
«Ακούστε το τρίξιμο της πόρτας,
Ελάτε…»

Ξέρω πως ο λόγος μου δεν περιείχε πολλές προτάσεις , όμως κάποιες φορές, στην προσπάθεια να βρούμε λύσεις στα προβλήματα , χάνουμε την ουσία τους. Τέτοιες στιγμές, ίσως είναι καλύτερα να δώσουμε στον εαυτό μας χρόνο να προβληματιστεί. Να ανοίξουμε τα μάτια μας. Να κοιτάξουμε γύρω μας και μέσα μας.
Σας ευχαριστώ.

Τετάρτη, 28 Μαΐου 2008

Ο Ανρί Τουλούζ Λωτρέκ , το Παρίσι και ….. η βιολογία της θετικής κατεύθυνσης!




Ο νεαρός μικρόσωμος Ανρί, με την χαρακτηριστική μορφή, έγινε σύντομα γνωστή φιγούρα της Μονμάρτης- μποεμ συνοικίας του Παρισιού- όπου και έζησε την υπόλοιπη ζωή του. Κουβαλούσε μαζί του πάντα ένα μπλοκ σχεδίου και δημιουργούσε εύκολα φιλίες μe όλους .Ήταν γοητευτικός ,πνευματώδης, παθιασμένος με τη ζωή και παρά το παραμορφωμένο του σώμα οι γυναίκες της νύχτας τον εύρισκαν ελκυστικό και αυτός, από τη μεριά του, επειδή ένιωθε περιθωριοποιημένος ο ίδιος, συμπαθούσε όσους ζούσαν στο περιθώριο .

Στο ατελιέ του που έσφυζε από ζωή σύχναζαν γραφικοί τύποι και άτομα εκκεντρικά τα οποία πρωταγωνιστούσαν στη νυχτερινή ζωή του Παρισιού.
Καταχρήσεις και έντονη ζωή, καταστρέφουν γρήγορα την υγεία του . Γίνεται αλκοολικός , παθαίνει σύφιλη και μετά από σοβαρό ψυχικό κλονισμό κλείνεται σε κλινική αποτοξίνωσης. . . Το τέλος , πρόωρο, φτάνει το 1901 και τον βρίσκει σε ηλικία 36 ετών. Λίγο πριν ξεψυχήσει η μητέρα του, του διαβάζει το τηλεγράφημα ότι έργα του έγιναν δεκτά στο Λούβρο .

Βασική πηγή έμπνευσης του Τουλούζ Λοτρέκ ήταν ο ξένοιαστος και λαμπερός κόσμος του καμπαρέ ,του τσίρκου , των πορνείων,με τους τραγουδιστές τους ηθοποιούς και τις πόρνες .Τους ζωγράφισε με ακρίβεια και αγάπη και πρόβαλε την ανθρώπινη πλευρά ,την ζωντάνια ,τις έγνοιες το κέφι και την φτώχεια τους. Φιλοτέχνησε 37 πίνακες, 275 ακουαρέλες ,369 λιθογραφίες και 5.000 σχέδια. Αποτέλεσε σημαντικό καλλιτέχνη του μετα-ιμπρεσιονισμού ενώ θεωρείται από πολλούς και ο επίσημος εικονογράφος της νυχτερινής ζωής εκείνης της εποχής – της λεγόμενης Μπελ Επόκ (belle epoque) – στα καμπαρέ του Παρισιού.




Σαν συμπέρασμα….
Τα γονίδια , έπαιξαν άσχημα παιχνίδια στο ταλαντούχο αυτό πλάσμα! Αν όμως ήταν ένας φυσιολογικός άνθρωπος, θα έβγαζε το συναίσθημα και την καλλιτεχνική του φλέβα προς τα έξω με αυτό τον τρόπο, που απολαμβάνουμε σήμερα όλοι;

Αφιερωμένο στους αγαπημένους μαθητές που διαγωνίστηκαν στη Βιολογία της θετικής κατεύθυνσης, με την ελπίδα η διαδρομή τους στα μονοπάτια της, να τους κάνει πιο «πλούσιους» σε ευαισθησίες , πιο «ανήσυχους» , πιο ανθρώπινους ….

Τρίτη, 27 Μαΐου 2008

" Ένα νεαρό πανεπιστήμιο κάνει τέχνη στην Κέρκυρα "


Εδώ και εννιά χρόνια, στην Κέρκυρα, στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο, λειτουργεί το τμήμα Τεχνών Ήχου και Εικόνας. Στην ψηφιακή εποχή μας, καθώς ακόμα κι ο τρόπος που γίνεται η τέχνη αλλάζει, το Τμήμα Τεχνών Ήχου και Εικόνας αντιμετωπίζει τη σύγχρονη δημιουργία ως μια διαδικασία που διαρκώς εξελίσσεται και επαναπροσδιορίζεται. Εκπαιδεύει νέους καλλιτέχνες εξοικειωμένους με τις σύγχρονες τεχνολογίες και τις νέες δυνατότητες που αυτές προσφέρουν, όπως είναι η διαδραστική καλλιτεχνική έκφραση.
Γράφει η Έλενα Γαλανοπούλου στην " Ελευθεροτυπία": " Αυτό που συναντήσαμε, δεν το συναντά κανείς καθημερινά στα ελληνικά πανεπιστήμια. Καθηγητές με πολύ όρεξη για δουλειά, να συνεργάζονται μεταξύ τους και με τους φοιτητές παρέχοντάς τους μια ολοκληρωμένη και όχι αποσπασματική άποψη για την τέχνη. Το αποτέλεσμα της συνεργασίας καθηγητών, όπως η Μαριάννα Στραπατσάκη με τους Γιάννη Ζάννο και Ανδρέα Φλώρο, μαζί με την εργατικότητα των φοιτητών είχε ως αποτέλεσμα την παραγωγή ολοκληρωμένων καλλιτεχνικών έργων υψηλού επιπέδου."
Από τις 21 - 24 Μαΐου, μάλιστα, διοργανώθηκε το 2ο φεστιβάλ του τμήματος και μια ημερίδα με θέμα " Φανταστικοί κόσμοι:εναλλακτικές αναγνώσεις της πραγματικότητας" Δρώμενα, προβολές video έργων τέχνης, animation, εκθέσεις ζωγραφικής και φωτογραφίας, παρουσιάσεις εργασιών από τα μαθήματα ήχου αλλά και εγκαταστάσεις (installations) έδωσαν δείγματα της δουλειάς που συντελείται στο τμήμα.
[ Όλα τα στοιχεία τα πήραμε από το άρθρο της Ε. Γαλανοπούλου στην "Ελευθεροτυπία" της 27-05-08]
(Φοιτητής του Τμήματος Τεχνών Ηχου και Εικόνας επί το έργον. Ζωγραφίζει σ' έναν τεράστιο μουσαμά, ενώ παίζουν μουσικοί συνάδελφοί του)

Ολοζώντανο, λοιπόν, το νεαρό σε ηλικία τμήμα του Ιόνιου Πανεπιστημίου. Δάσκαλοι ορεξάτοι, κοντά στους φοιτητές τους, που ξέρουν να συνεργάζονται και διδάσκοντας να δημιουργούν. Τους σφίγγουμε το χέρι! Και χαιρόμαστε να διαβάζουμε τέτοιες αναφορές για κομμάτια της εκπαίδευσης που "ανθούν και λουλουδίζουν" .



Δευτέρα, 26 Μαΐου 2008

Ο κινηματογράφος συναντάει μια σχολική τάξη.


Κάθισαν τις Κάνες στα θρανία.

*

"Μια ολόκληρη τάξη Λυκείου υποβαθμισμένης περιοχής του Παρισιού πρωταγωνίστησε στην ταινία του Λοράν Καντέ και πήρε μαζί του Χρυσό Φοίνικα"
*




*

"Στην εξαιρετική ταινία «Ανάμεσα στους τοίχους» του Λοράν Καντέ, που προβλήθηκε την τελευταία μέρα του διαγωνιστικού τμήματος του φεστιβάλ, γύρω από τις σχέσεις ανάμεσα σ' έναν φιλελεύθερων ιδεών καθηγητή και τους δύσκολους μαθητές ενός Λυκείου σε υποβαθμισμένη περιοχή του Παρισιού, απονεμήθηκε ομόφωνα ο Χρυσός Φοίνικας του 61ου Κινηματογραφικού Φεστιβάλ των Κανών".

*


"΄Εχοντας δουλέψει με τους ερασιτέχνες ηθοποιούς-μαθητές για ένα ολόκληρο σχολικό έτος, ο Καντέ αντιμετωπίζει το θέμα του με κατανόηση και αντικειμενικότητα, χωρίς προκαταλήψεις ή δημαγωγία, παρουσιάζοντας με λεπτομέρεια και ρεαλισμό τις σχέσεις και τις εντάσεις που αναπτύσσονται ανάμεσα σε καθηγητή και μαθητές, χωρίς να παίρνει το μέρος κανενός και αφήνοντας τα συμπεράσματα στο θεατή".

*
(αποσπάσματα από την εφημερίδα "Ελευθεροτυπία", 26.05.2008, συντάκτης:Ν.Φ.Μικελίδης)

*

*



*

Ο σκηνοθέτης Λοράν Καντέ με τους μαθητές- ηθοποιούς.

*


*
Tο εξώφυλλο του βιβλίου στο οποίο στηρίχθηκε η ταινία -ο συγγραφέας του βιβλίου είναι συνσεναριογράφος και ο ηθοποιός καθηγητής-.
(Ευχαριστούμε την Ελένη Κυριμκύρογλου για τη φωτογραφία!)
*

Και ένα μικρό απόσπασμα από την ταινία:[Ο καθηγητής προσπαθεί να πείσει τα παιδιά πως ένας σωστός γραμματικός τύπος δεν παραπέμπει -αναγκαστικά- στο Μεσαίωνα(!) και πως προτού απορρίψουν κάτι , καλό είναι να το γνωρίσουν]


*


*

*



Μάλλον θα συναντηθούμε σ΄ αυτή την ταινία!

*

*

Κυριακή, 25 Μαΐου 2008

ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ








Βέπουμε μια φωτογραφία της NASA που απεικονίζει δεξιά τον τυφώνα Rammasun και τον σπειροειδή γαλαξία Μ101 αριστερά σε απόσταση 25 εκατομμυρίων ετών φωτός από εμάς. Στο επάνω σχήμα φαίνεται ένα σπειροειδές που παριστάνει τη λεγόμενη λογαριθμική σπείρα.Παρατηρούμε ότι η ομοιότητα είναι καταπληκτική.Ο σχηματισμός σπειροειδών γαλαξιών και τυφώνων ακολουθεί τη δυναμική εκείνη που τους δίνει αυτό το σπειροειδές σχήμα. Δεν είναι λοιπόν εξωπραγματικό να λέμε «αεί ο Θεός ο Μέγας Γεωμετρεί»

Κ. Καβάφη: " Καισαρίων"

( Κεφάλι από άγαλμα 5 μέτρων που ανασύρθηκε από το βυθό στο αρχαίο λιμάνι της Αλεξάνδρειας και παρίστανε τον Καισαρίωνα, του Αντωνίου και της Κλεοπάτρας )

Χτες οι υποψήφιοι της θεωρητικής κατεύθυνσης εξετάστηκαν στον Καισαρίωνα, του Κ. Καβάφη. Αφού ευχηθούμε για καλά αποτελέσματα, τώρα που μας έφυγε το άγχος της εξέτασης του μαθήματος, ας δούμε λίγο το ποίημα από μια ματιά που καθόλου δεν προτείνει το σχολικό βιβλίο.

Πρώτα το ποίημα:

Εν μέρει για να εξακριβώσω μια εποχή,
εν μέρει και την ώρα να περάσω,
την νύχτα χθες πήρα μια συλλογή
επιγραφών των Πτολεμαίων να διαβάσω.
Οι άφθονοι έπαινοι κ’ η κολακείες
εις όλους μοιάζουν. Όλοι είναι λαμπροί,
ένδοξοι, κραταιοί, αγαθοεργοί∙
καθ’ επιχείρησίς των σοφοτάτη.
Αν πεις για τες γυναίκες της γενιάς, κι αυτές,
όλες η Βερενίκες κ’ η Κλεοπάτρες θαυμαστές.

Όταν κατόρθωσα την εποχή να εξακριβώσω
θ’ άφινα το βιβλίο αν μια μνεία μικρή,
κι ασήμαντη, του βασιλέως Καισαρίωνος
δεν είλκυε την προσοχή μου αμέσως…

Α, να, ήρθες συ με την αόριστη
γοητεία σου. Στην ιστορία λίγες
γραμμές μονάχα βρίσκονται για σένα,
κ’ έτσι πιο ελεύθερα σ’ έπλασα μες στον νου μου.
Σ’ έπλασα ωραίο κ’ αισθηματικό .
Η τέχνη μου στο πρόσωπό σου δίνει
μιαν ονειρώδη συμπαθητική εμορφιά.
Και τόσο πλήρως σε φαντάσθηκα,
που χθες την νύχτα αργά, σαν έσβυνεν
η λάμπα μου – άφισα επίτηδες να σβύνει –
εθάρεψα που μπήκες μες στην κάμαρά μου,
με εφάνηκε που εμπρός μου στάθηκες∙ ως θα ήσουν
μες στην κατακτημένην Αλεξάνδρεια
χλωμός και κουρασμένος, ιδεώδης εν τη λύπη σου,
ελπίζοντας ακόμη να σε σπλαχνισθούν
οι φαύλοι – που ψιθύριζαν το «Πολυκαισαρίη».

Το σχόλιο του βιβλίου είναι πως ο Καβάφης αποκαθιστά με το ποίημά του την αδικία της ιστορίας εις βάρος του μικρού Καισαρίωνα.
Και δε ρίχνει καθόλου το φως στους τελευταίους στίχους, όπου η ομορφιά, η αγνότητα, η αθωότητα του μικρού Καισαρίωνα έρχεται σε σύγκρουση με τη φαυλότητα, την ανελέητη σκληρότητα, τη βαρβαρότητα και -αλίμονο - βγαίνει ηττημένη απ' αυτή τη σύγκρουση.



Η Αλεξάνδρεια κατακτιέται το 30 π.Χ, όταν ο Καισαρίωνας είναι 17 χρόνων. Οι κατακτητές τον δολοφονούν εν ψυχρώ και…προληπτικά, ώστε να μη διεκδικήσει αργότερα το θρόνο. Βλέπετε, πριν 4 χρόνια οι γονείς του, ο Αντώνιος κι η Κλεοπάτρα, τον είχαν ήδη ανακηρύξει καίσαρα, "Βασιλέα των Βασιλέων ".
Άθυρμα, παιχνιδάκι στις ορέξεις της Ιστορίας και των φαύλων ο μικρός Καισαρίωνας, "μες στην κατακτημένην Αλεξάνδρεια", "ιδεώδης εν τη λύπη" του, ελπίζει ακόμα, αθώα ελπίζει, να τον σπλαχνιστούν οι φαύλοι.
Μάταια.


Ο Καβάφης και εδώ, όπως σε τόσα του ποιήματα, την ομορφιά υπηρετεί. Δεν αποκαθιστά την ιστορία. Ναι: Ρίχνει το ποιητικό του φως από άλλη οπτική γωνία σε ένα πρόσωπο ασήμαντο για την ιστορία, ναι: αξιοποιεί ποιητικά κομμάτια της ιστορίας που αυτή δεν καταδέχεται, γιατί δεν είναι η θέση της, να φωτίσει. ( Σε άλλο του ποίημα γράφει για το τέλος του Οροφέρνη:" Το τέλος του κάπου θα γράφηκε κ' εχάθη./ ή ίσως η ιστορία να το πέρασε, / και, με το δίκηο της, τέτοιο ασήμαντο / πράγμα δεν καταδέχθηκε να το σημειώσει." )

Ψιθυρίζει έτσι μια μελαγχολία για την ομορφιά και τη θέση της στον κόσμο των φαύλων, ένα σχόλιο διακριτικό, όπως πάντα του, αφήνει να πλανάται, καθώς ο Καισαρίωνας, χλωμός και κουρασμένος, οδηγείται στο πρόωρο, αναίτιο και ανελέητο τέλος.

Σάββατο, 24 Μαΐου 2008

Κουίζ: Βρείτε τις δύο διαφορές.

Τις προάλλες, όταν είπαμε να κάνουμε την έκθεση κόμικ/γελοιογραφίας του Geluck, ο Στέφανος Ξανθόπουλος, του Β3, ανάλαβε να σκιτσάρει το "Γάτο", του Geluck, σε μεγέθυνση. Φυσικά, τα κατάφερε επιτυχέστατα. Όμως, όπως κάθε δημιουργός που σέβεται τον εαυτό του, έβαλε στο σκίτσο και τις δικές του πινελιές. Ο δικός του ο Γάτος είναι διαφορετικός σε δύο σημεία από τον ..πρωτότυπο. Μπορείτε να τα βρείτε; Κι αν ναι, τι συμπεράσματα βγάζετε από τη διαφοροποίηση που επιχειρήθηκε;

Να τα δυο σκίτσα: Πρώτο το έγχρωμο πρωτότυπο του Geluck και δεύτερο του Στέφανου.

Πέμπτη, 22 Μαΐου 2008

Για την Ασκητική του Νίκου Καζαντζάκη

ανάρτηση αφιερωμένη στο Νίκο Μαντζαβίνο και στη roadartist, που έδωσαν και την αφορμή.



Το θέμα της παράδοσης μας έφερε στην Ασκητική του Νίκου Καζαντζάκη. Τα σχόλια του Νίκου Μαντζαβίνου και της roadartist, στο προηγούμενο post, μας δίνουν αφορμή να μείνουμε λίγο παραπάνω στο κείμενο αυτό του κρητικού συγγραφέα.

Σε ένα μεγάλο μέρος της Ασκητικής ο Ν. Καζαντζάκης περιγράφει την πορεία του ανθρώπου μέσα από τέσσερα σκαλοπάτια: Πρώτο σκαλοπάτι: ΕΓΩ. Δεύτερο: Η ΡΑΤΣΑ. Τρίτο: Η ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑ. Τέταρτο: Η ΓΗΣ.
Κι ενώ σε κάθε σκαλοπάτι επισημαίνει τη δύναμη της έννοιας που αναλύει, στο επόμενο σκαλοπάτι, κατά την προσφιλή του τακτική, έρχεται η καινούργια έννοια να καλύψει την προηγούμενη, να την αγκαλιάσει, να την εντάξει μέσα της, να αναδειχθεί αυτή στη θέση της προηγούμενης. Μέχρι που θα έρθει η επόμενη κοκ. Μέσα από συνεχείς προσταγές, διδακτικός, με μια φλεγόμενη από πάθος ψυχή και γραφή, συμβουλεύει τον άνθρωπο για τη θέση του και τη στάση του απέναντι στη ζωή, για το Χρέος του.

Στο πρώτο σκαλοπάτι, π.χ: " Να αγαπάς την ευθύνη. Να λες: Εγώ, εγώ μονάχος μου έχω χρέος να σώσω τη γης. Αν δε σωθεί, εγώ φταίω. Να είσαι ανήσυχος, αφχαρίστητος, απροσάρμοστος πάντα. Όταν μια συνήθεια καταντήσει βολική, να τη συντρίβεις."
Στο δεύτερο ( ράτσα): " Δε μιλάς εσύ, μιλούν αρίφνητοι πρόγονοι με το στόμα σου. Δεν πεθυμάς εσύ. Πεθυμούν αρίφνητες γενεές απόγονοι με την καρδιά σου. Οι νεκροί σου δεν κείτουνται στο χώμα. Γενήκαν πουλιά, δέντρα, αγέρας. Κάθεσαι στον ίσκιο τους, θρέφεσαι με τη σάρκα τους, αναπνές το χνότο τους. Γενήκαν ιδέες και πάθη, κι ορίζουν τη βουλή σου και την πράξη.

Η ράτσα σου είναι το μεγάλο σώμα, το περασμένο, το τωρινό, το μελλούμενο. Εσύ είσαι μια λιγόστιγμη έκφραση, αυτή είναι το πρόσωπο. Εσύ είσαι ο ίσκιος, αυτή είναι το κρέας.
Δεν είσαι λεύτερος. Αόρατα μυριάδες χέρια κρατούν τα χέρια σου και τα σαλεύουν. Όταν θυμώνεις, ένας προπάππος αφρίζει στο στόμα σου. Όταν αγαπάς, ένας πρόγονος σπηλιώτης μουγκαλιέται. Όταν κοιμάσαι, ανοίγουν οι τάφοι μέσα στη μνήμη και γιομώνει βουρκόλακες η κεφαλή σου. " Μην πεθάνεις για να μην πεθάνουμε!" φωνάζουν μέσα σου οι νεκροί. " Δεν προφτάσαμε να χαρούμε τις γυναίκες που πεθυμήσαμε. Πρόφτασε εσύ, κοιμήσου μαζί τους! Δεν προφτάσαμε να κάμουμε έργα τις ιδέες μας. Κάμε τις έργα εσύ! Δεν προφτάσαμε να συλλάβουμε και να στερεώσουμε το πρόσωπο της ελπίδας μας. Στερέωσέ το εσύ! Τέλεψε το έργο μας! Τέλεψε το έργο μας! Μέρα νύχτα μπαινοβγαίνουμε στο κορμί σου και φωνάζουμε. Όχι, δε φύγαμε, δεν ξεκορμίσαμε από σένα, δεν κατεβήκαμε στη γης. Μέσα από τα σωθικά σου ξακλουθούμε τον αγώνα. Λύτρωσέ μας! "
Στο τρίτο ( ανθρωπότητα), το απόσπασμα που παρέθεσε ο Νίκος Μαντζαβίνος χτες: "Δε μιλάς εσύ . Μήτε είναι η ράτσα μονάχα μέσα σου που φωνάζει,μέσα σου οι αρίφνητες γενεές των ανθρώπων - άσπροι , κίτρινοι , μαύροι - χιμούν και φωνάζουν .Λευτερώσου κι από τη ράτσα , πολέμα να ζήσεις όλο τον αγωνιζόμενον άνθρωπο .Κοίτα τον πως ξεμασκάλισε από τα ζώα , πως μάχεται να σταθεί όρθιος , να ρυθμίσει τις άναρθες κραυγές , να συντηρήσει τη φλόγα ανάμεσα στις πυροστιές , να συντηρήσει το νού ανάμεσα στα κόκκαλα της κεφαλής του" .
Και στο τέταρτο ( γη), βέβαια, υποτάσσει και την ανθρωπότητα στη γη: " Δε φωνάζεις εσύ. Δε φωνάζει η ράτσα σου μέσα στο εφήμερο στήθος σου. Δε φωνάζουν μονάχα οι άσπρες, οι κίτρινες, οι μαύρες γενεές των ανθρώπων στην καρδιά σου. Η Γης αλάκερη, με τα ζώα, με τους ανθρώπους και τους θεούς της μέσα στο στήθος σου φωνάζει".

Ένα κείμενο μεγάλης πνοής, που αξίζει να διαβάζεται.

Τρίτη, 20 Μαΐου 2008

Η παράδοση - χωρίς εξετάσεις

(Ν. Εγγονόπουλος )

Σήμερα τα παιδιά εξετάστηκαν στην έκθεση, το θέμα της οποίας ήταν σχετικό με την παράδοση. Ας μην μπούμε στην τρέλα των εξετάσεων, της κριτικής και της ανάλυσης των θεμάτων. Ας προσπαθήσουμε να δούμε το σημερινό θέμα ως…αυτό που είναι: ένα απόσπασμα-κατάθεση ψυχής από τις Δοκιμές του Σεφέρη. Ας χαρούμε το λόγο και τη σκέψη του νομπελίστα ποιητή:


(φωτογραφία από παλιά ανάρτηση του http://anagennimeni.wordpress.com/)
" (…) Δε μένω τυφλός στα ψεγάδια μας, αλλά έχω την ιδιοτροπία να πιστεύω στον εαυτό μας. Σας παρακαλώ να με συγχωρήσετε που μνημονεύω εδώ προσωπικές εμπειρίες· δεν έχω άλλο πειραματόζωο από εμένα. Και η προσωπική μου εμπειρία μου δείχνει πως το πράγμα που με βοήθησε, περισσότερο από κάθε άλλο, δεν ήταν οι αφηρημένοι στοχασμοί ενός διανοουμένου, αλλά η πίστη και η προσήλωσή μου σ’ έναν κόσμο ζωντανών και περασμένων ανθρώπων· στα έργα τους, στις φωνές τους, στο ρυθμό τους, στη δροσιά τους.

Αυτός ο κόσμος, όλος μαζί, μου έδωσε το συναίσθημα πως δεν είμαι μια αδέσποτη μονάδα, ένα άχερο στ’ αλώνι. Μου έδωσε τη δύναμη να κρατηθώ ανάμεσα στους χαλασμούς που ήταν της μοίρας μου να ιδώ. Κι ακόμη, μ’ έκανε να νιώσω, όταν ξαναείδα το χώμα που με γέννησε, πως ο άνθρωπος έχει ρίζες, κι όταν τις κόψουν πονεί, βιολογικά, όπως όταν τον ακρωτηριάσουν(…) " .

Κι ας βάλουμε δίπλα το λόγο του Νίκου Καζαντζάκη, καθώς αναφέρεται στο ίδιο θέμα:

" Είσαι ένα φύλλο στο μέγα δέντρο της ράτσας. Να νιώθεις το χώμα ν' ανεβαίνει από τις σκοτεινές ρίζες και ν' απλοκαμιέται στα κλαριά και στα φύλλα. Ποιος είναι ο σκοπός σου; Να μάχεσαι να πιαστείς στέρεα από το κλαρί κι είτε σαν φύλλο, είτε σαν ανθός, είτε σαν καρπός, να σαλεύει μέσα σου, ν'ανανεώνεται και ν' αναπνέει ολάκερο το δέντρο.
Το πρώτο σου χρέος, εχτελώντας τη θητεία σου στη ράτσα είναι να νιώσεις μέσα σου όλους τους προγόνους. Το δεύτερο, να φωτίσεις την ορμή τους και να συνεχίσεις το έργο τους. Το τρίτο σου χρέος, να παραδώσεις στο γιο τη μεγάλη εντολή να σε ξεπεράσει…"

Κι η Ζωή Καρέλλη: " Όποιος αισθάνεται τη δύναμη της ζωής ακέρια, δε φοβάται τις καταθέσεις των προγόνων μέσα του"

Εσείς; Ποια η γνώμη σας για τη στάση μας απέναντι σ' αυτά που το παρελθόν κομίζει;

Δευτέρα, 19 Μαΐου 2008

Παιδιά, ΚΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ!!



Η παραπάνω φωτογραφία είναι από το ταμπλό της εισόδου.
Αύριο ξεκινάνε οι πανελλαδικές εξετάσεις.

Παιδιά,

Οι καθηγητές του 6ου Λυκείου, με εξαίρεση το διευθυντή και τους συναδέλφους της πληροφορικής, δε θα είναι στο σχολείο. Θα είναι σε άλλα. Οι εξετάσεις διενεργούνται από συναδέλφους άλλων σχολείων. Φτιάξαμε, λοιπόν, την αφίσα της εισόδου, φτιάξαμε και άλλες μικρές που τις αναρτήσαμε στους πίνακες ανακοινώσεων των αιθουσών που θα γράφετε, ώστε μ' αυτό τον τρόπο να είμαστε κοντά σας την ώρα της προσπάθειάς σας.
Όπως όλο το χρόνο πορευτήκαμε μαζί, προσπαθώντας να φτάνουμε ψηλότερα, να βελτιωνόμαστε, έτσι και τώρα θα θέλαμε να μας αισθάνεσθε κοντά σας, συμπαραστάτες.
Τις συμβουλές, τις οδηγίες, τις έχουμε δώσει. Τώρα, παραμονή, τις βαθύτερες ευχές μας!

Κυριακή, 18 Μαΐου 2008

Στις εξετάσεις απαντάμε με γέλιο: PHILIPPE GELUCK

Ο ΓΑΤΟΣ

Με τον Philippe Geluck, το Βέλγο καρτουνίστα, δημιουργό του γνωστού Γάτου, σκέφτηκε η Βιβλιοθήκη του σχολείου μας να διασκεδάσει το άγχος των μαθητών μας για τις εξετάσεις. Στήθηκε, λοιπόν, μια μικρή έκθεση στην είσοδο του σχολείου (βλ. τις τρεις επόμενες φωτογαφίες), ελάχιστο δειγμα της οποίας μεταφέρουμε και εδώ (βλ. όλες τις επόμενες...), για να γνωρίσετε (ή να γελάσετε με) το ανατρεπτικό, φρέσκο, απρόβλεπτο, αφοπλιστικό χιούμορ του Philippe Geluck. [Με διπλό αριστερό κλικ μπορείτε να μεγεθύνετε τις φωτογραφίες]











Πώς σας φαίνεται;

Σάββατο, 17 Μαΐου 2008

Τα παιδιά που επιμελήθηκαν τη συζήτηση ( Διαβάστε-σχολιάστε την επόμενη ανάρτηση )

Η συζήτηση έγινε!


Παρασκευή βράδυ, στο σχολείο, ξανά!
Συγκεντρωνόμαστε για τη συζήτηση που οργανώθηκε –όπως γράψαμε στην προηγούμενη ανάρτηση- με τίτλο «Σχέσεις μαθητών- καθηγητών».
Την εισήγηση του Μ.Βούτα , σπουδαστή ψυχολογίας και παλιού μας μαθητή , ακολουθούν ερωτήματα –θέματα που θέτουν οι μαθητές- οργανωτές της συζήτησης :
υπάρχουν καταρχάς προβλήματα στις σχέσεις μαθητών καθηγητών;/ αν ναι, ποιοι παράγοντες θα μπορούσαν να ευθύνονται ;/ η εξωτερική εμφάνιση επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο κρίνουμε τους άλλους -και προφανώς, και τη σχέση μας μαζί τους-;/ μπορούν να υπάρξουν φιλικές σχέσεις ανάμεσα σε μαθητές και καθηγητές και εκτός σχολικού προγράμματος;

Γρήγορα η συζήτηση φουντώνει με καθολική σχεδόν συμμετοχή των παιδιών, γονιών και καθηγητών που βρίσκονται στην αίθουσα , αφού τα ερωτήματα αυτά αποτελούν στην ουσία έναυσμα και για ένα γενικότερο προβληματισμό πάνω στο ρόλο του σχολείου, τη θέση του στην κοινωνία, τη σχέση των μαθητών με το σχολείο και τη γνώση, τη στάση απέναντι στο διαφορετικό, το ρόλο των ΜΜΕ και τις αντιστάσεις μας, τον τρόπο ανάδειξης των προβλημάτων.

Δύο ώρες αργότερα βρισκόμαστε σε πηγαδάκια για τις πρώτες εκτιμήσεις:
Φυσικά θετικές.
Και μόνο το γεγονός ότι έγινε συζήτηση με αυτά τα θέματα είναι πολύ σημαντικό. Βρέθηκαν μαζί μαθητές, γονείς και καθηγητές και εφράστηκαν κρίσεις, διαπιστώσεις και απόψεις . Φυσικά, ακόμα πιο σημαντικό είναι το γεγονός ότι η συζήτηση αυτή ήταν αποτέλεσμα πρωτοβουλίας μαθητών.

Ακούγονται σχέδια για επόμενη συνάντηση και μπαίνουν στόχοι για μεγαλύτερη συμμετοχή. Σήμερα, σίγουρα κάποιοι παράγοντες λειτούργησαν ανασταλτικά -Παρασκευή βράδυ, παραμονές εξετάσεων , διπλώματα ξένων γλωσσών κτλ-


Ξεκινάμε! Ο Μιχάλης παρουσιάζει την εισήγησή του

Γιώργος, Κατερίνα, Ορέστης, Έλενα, Θεοφάνης: έτοιμοι για σχολιασμό και κρίσεις.



Θοδωρής: επί της τεχνολογίας. Αγωνιώδης η προσπάθειά του να συλλάβει τη στιγμή.


Ο Ανδρέας υποβάλλει ερωτήσεις και φροντίζει να τηρείται η διαδικασία. Γονείς, μαθητές καθηγητές παρακολουθούν.





Και η Χριστίνα υποβάλλει τις ερωτήσεις της.

Τι μένει;
Η σχέση μαθητών -καθηγητών είναι μια σχέση δυναμική που παλεύεται καθημερινά, και απαιτεί εγρήγορση.

Ποιο είναι το ζητούμενο;
Το σχολείο να αποδείξει ότι μπορεί να αντισταθεί στην -προβαλλόμενη τουλάχιστον- «ευκολία» της εποχής , να εμβαθύνει , να αρθρώσει το διαφορετικό του λόγο και να πείσει.


Το βιντεάκι που ακολουθεί είναι μία από τις τελευταίες σκηνές της ταινίας του Κριστόφ Μπαρατιέ , «Τα παιδιά της χορωδίας» -ο δάσκαλος "απαλλάσσεται των καθηκόντων του" , αλλά έχει κερδίσει προ πολλού τις καρδιές των μαθητών του-.
Η ευτυχισμένη συνάντηση ενός εμπνευσμένου δάσκαλου με τους μαθητές ενός «δύσκολου» σχολείου.


Πέμπτη, 15 Μαΐου 2008

" Σχέσεις μαθητών - καθηγητών " Συζήτηση αύριο Παρασκευή, 16 Μαΐου, στο σχολείο.

Κι όμως! Δεν τελείωσαν οι εκδηλώσεις στο σχολείο. Τα πολύ δραστήρια παιδιά της Α΄ Λυκείου, ο Ανδρέας, ο Θοδωρής, ο Θεοφάνης, η Μαριάννα, με δική τους πρωτοβουλία, διοργάνωσαν τη συζήτηση που θα διεξαχθεί αύριο στην αίθουσα εκδηλώσεων του σχολείου μας με θέμα " Σχέσεις μαθητών - καθηγητών". Θα προηγηθεί εισήγηση του Μιχάλη Βούτα, σπουδαστή ψυχολογίας, πρώην μαθητή του λυκείου μας. Στη συζήτηση θα πάρουν μέρος μαθητές, καθηγητές και γονείς.
Θέμα άμεσο και καυτό, γι' αυτό και τα παιδιά ελπίζουν στη συμμετοχή όλων μας.


Στα ίδια μέρη θα ξαναβρεθούμε!

Ζεστός αποχαιρετισμός μιας όμορφης χρονιάς απόψε.
Χορέψαμε, τραγουδήσαμε θυμηθήκαμε, συγκινηθήκαμε. Με ...παρέα, αυτή τη χρονιά, γάλλους συμμαθτές μας που η Μαριάννα Νικολαΐδου φρόντισε να μας γνωρίσει.
Κόσμος πολύς, φόρτιση πολλή, εικόνες στη μνήμη έτοιμες να αντισταθούν στο χρόνο. Για την ώρα, ας μοιραστούμε λίγες απ' αυτές.
Ήταν τόσες οι χορεύτριες των παραδοσιακών χορών, που προς στιγμήν ανησυχήσαμε μήπως δεν περισσέψει κανείς για χειροκρότημα!
Καλωσορίσματα..


Η ξενάγηση αρχίζει από τον μπουφέ...


...Συνεχίζεται στα θρανία...

Επ! Ποιος χαμογελάει εκεί στη γαλαρία;


..την ώρα που στο προαύλιο σχηματίζονται οι πρώτες γαλλοελληνικές συμμαχίες...


...και οι πρόβες συνεχίζονται πυρετωδώς.


Το κοινό στις κερκίδες...


...και στα καθίσματα...



Ε, ας χορέψουμε, λοιπόν!

(..ποντιακό;;)

Μοναξιά μου όλα - από τα φοβερά πρωτάκια..


..και ελληνικό ρεπερτόριο - με την απειλή βροχής..




...βροχή μόνο στα μάτια των τελειοφοίτων ( Δώρα, ποιος έκλαψε με ..μαύρο δάκρυ;)



...την ίδια ώρα που το ελληνογγαλικό κέφι έχει εκτιναχθεί στα ύψη..

...και προβάλλονται βίντεο απ' τη χρονιά σε τεράστια επιφάνεια...γειτονικής πολυκατοικίας!


...το κέφι συντηρεί ο Οφσέπ κι η κομπανία του - μη εξαιρουμένης της γυμνάστριας Αθηνάς Πάνια που προετοίμασε περίπου τα πάντα..


Ώρα αποχωρισμού. Ανταλλάσσονται δώρα με τους γάλλους συναδέλφους..

Ο πιο δύσκολος αποχωρισμός, όμως, είναι αυτός των μαθητών μας. Η αυλή του σχολείου είναι πια παρελθόν. Η τελευταία πράξη θα παιχτεί στις αίθουσες, στις εξετάσεις για τις πανελλαδικές. Και μετά...ανοίγουμε πανιά.

Συγκέντρωση, λοιπόν, τώρα, διάβασμα, ηρεμία. Το ταξίδι συνεχίζεται!